اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
إِن‌َّ اللّه‌َ يُدخِل‌ُ الَّذِين‌َ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصّالِحات‌ِ جَنّات‌ٍ تَجرِي مِن تَحتِهَا الأَنهارُ يُحَلَّون‌َ فِيها مِن أَساوِرَ مِن ذَهَب‌ٍ وَ لُؤلُؤاً وَ لِباسُهُم فِيها حَرِيرٌ «23»
محققا خداوند متعال داخل مي‌فرمايد کساني که ايمان آوردند و اعمال صالحه بجا آوردند بهشتهايي که جاري مي‌شود از پايه قصرهاي آنها نهرهايي زينت مي‌شوند در آن جنّات به بازوبند و دستبند از طلا و لؤلؤ و درّ و مرواريد و لباس آنها در بهشت‌ها حرير و ابريشم است.
مکرّر گفته‌ايم که اوصاف بهشت از خور استعداد بشر بيرون است «فِيها ما تَشتَهِيه‌ِ الأَنفُس‌ُ وَ تَلَذُّ الأَعيُن‌ُ و ما خطر علي قلب بشر» اخبار در اوصاف نعم بهشتي بسيار است حتّي دارد، بدنهاي زنهاي بهشتي از زير هفتاد لباس پيدا است حتّي مخ ساق، و کمترين اهل بهشت آن قدر نعمت دارد که اگر تمام جن‌ّ و انس را ضيافت کند چيزي از آنها کم نمي‌شود.
(إِن‌َّ اللّه‌َ يُدخِل‌ُ): استناد فعل به خداوند براي اينکه است که اهل بهشت و نجات استحقاق بهشت را ندارند بخلاف اهل جهنّم که استحقاق عذاب دارند،
جلد 13 - صفحه 286
بلکه مجرّد قابليّت را دارند و خداوند بفضل و کرمش به آنها تفضّل مي‌فرمايد حتّي الانبياء و الاولياء. زيرا اگر عبادت جن‌ّ و انس را داشته باشند تقابل با نعم الهيّه نمي‌کند و از اداء شکر آنها بر نمي‌آيند چه رسد طلبکار هم باشند.
(الَّذِين‌َ آمَنُوا): به جميع عقايد حقّه و ضروريّات دين و مذهب و ثبات ايمان تا آخر عمر.
(وَ عَمِلُوا الصّالِحات‌ِ): از اتيان به واجبات و عمل به وظايف شرعيّه.
(جَنّات‌ٍ) از تمام جنت‌هاي ثمانيه.
(تَجرِي مِن تَحتِهَا الأَنهارُ) انهار اربعه.
(يُحَلَّون‌َ فِيها): زينت مي‌کنند خود را در بهشت.
(مِن أَساوِرَ): گردن بند، بازوبند، دستبند.
(مِن ذَهَب‌ٍ وَ لُؤلُؤاً): از طلا و جواهرات مثل مرواريد، زبرجد، زمرّد، ياقوت، درّ، فيروزه، عقيق و امثال آنها.
(وَ لِباسُهُم فِيها حَرِيرٌ): البسه استبرق، سندس، حرير، ابريشم و غير اينها از نعم بهشتي سرير بهشت، قصرهاي بهشت، فرش آنها فواکه رياحين اطعمه اشربه و ما فوق اينها رضاي الهي، حشر با انبياء حوران بهشتي غلمانهاي آنها الي ما شاء اللّه- اللّهم‌ّ ارزقنا-.