اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
ذلِک‌َ وَ مَن يُعَظِّم حُرُمات‌ِ اللّه‌ِ فَهُوَ خَيرٌ لَه‌ُ عِندَ رَبِّه‌ِ وَ أُحِلَّت لَکُم‌ُ الأَنعام‌ُ إِلاّ ما يُتلي عَلَيکُم فَاجتَنِبُوا الرِّجس‌َ مِن‌َ الأَوثان‌ِ وَ اجتَنِبُوا قَول‌َ الزُّورِ (30)
اينکه است وظايف حج‌ّ و مناسک آن و کسي که معظّم بدارد حرمات الهيّه را پس او براي او خير است، و حلال شد براي شما انعام مگر آنچه تلاوت مي‌شود براي شما پس اجتناب کنيد رجس و پليدي بتها را و اجتناب کنيد قول باطل را.
(ذلِک‌َ): اشاره به دستورات حج‌ّ است که در آيات قبل بيان فرموده که اينها تعظيم شعائر الهيّه است يعني سرسري نشماريد و کور کورانه بجا نياوريد مثل بسياري نه مراعات شرايط و خصوصيّات طواف و سعي و رمي جمرات را مي‌کنند مثل عامّه عمياء، و بسياري از جهّال شيعه فقط يک اسمي بيشتر نيست.
خر عيسي گرش بمکّه برند || چون که آيد هنوز خر باشد
(وَ مَن يُعَظِّم حُرُمات‌ِ اللّه‌ِ): در خبر است حرمات الهيّه هتک آن حرام است که سه قسم است: 1- هتک حرمت الهي در بيت اللّه الحرام. 2- هتک حرمت کتاب در تعطيل و ترک عمل بآن. 3- هتک حرمت کساني که واجب الاطاعة هستند از رسول و امام. و مکرّر گفته شد که اخبار بيان مصاديق اتم‌ّ مي‌کند، تعظيم حرمات الهيّه اطاعت فرامين او است و ترک کلّيّه معاصي و اطاعت واجب الاطاعة.
(فَهُوَ خَيرٌ لَه‌ُ): معني اينکه نيست که ترک تعظيم هم خوب است و اينکه بهتر است بلکه خيريّت منحصر به تعظيم حرمات الهيّه است.
(عِندَ رَبِّه‌ِ): از مثوبات و نجات از مهالک.
جلد 13 - صفحه 296
(وَ أُحِلَّت لَکُم‌ُ الأَنعام‌ُ): حيوانات حلال گوشت در صورتي که شرايط تذکيه عمل شود مسلم باشد، رو بقبله، تسميه فري اوداج اربعه با حديد.
(إِلّا ما يُتلي عَلَيکُم): مثل صيد در حال احرام و ميته و خون و گوشت خنزير و قرباني بتها و منخنقه و موقوذه و متردّيه و نطيحه و مأکول سباع و حيوانات حرام گوشت و غير اينها که در سوره مائده بيان مي‌فرمايد.
(فَاجتَنِبُوا الرِّجس‌َ مِن‌َ الأَوثان‌ِ): تفسير شده در اخبار زيادي به شطرنج.
(وَ اجتَنِبُوا قَول‌َ الزُّورِ): تفسير به غنا شده لکن اينها مصاديق هستند مطلق محرّمات الهيّه رجس است، و مطلق اقوال باطله و محرّمه زور است بايد اجتناب کرد.