تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
ذلِکَ بِأَنَّ اللَّهَ هُوَ الْحَقُّ وَ أَنَّ ما يَدْعُونَ مِنْ دُونِهِ هُوَ الْباطِلُ وَ أَنَّ اللَّهَ هُوَ الْعَلِيُّ الْکَبِيرُ (62)
جلد 9 - صفحه 86
ذلِکَ: اين وصف حق تعالى به کمال قدرت و علم در خلق شب و روز و احاطه او به آنچه جارى مىشود در آن از احوال آفريدگان. بِأَنَّ اللَّهَ هُوَ الْحَقُ:
به سبب آنست که حق تعالى او است صاحب حق در قول و فعل. يا ذات او است يگانه در صفات تعظيم و جلال که هر که معتقد به آن باشد پس او محق باشد. يا او است ثابت در الوهيت نه غير او، پس البته قادر و عالم باشد بر جميع ممکنات. وَ أَنَّ ما يَدْعُونَ مِنْ دُونِهِ: و بدرستى که آنچه مىخوانند و مىپرستند مشرکان غير خداى تعالى از اصنام، هُوَ الْباطِلُ: او است باطل و معدوم در حد ذات خود، يا باطل در الهيت. وَ أَنَّ اللَّهَ هُوَ الْعَلِيُّ الْکَبِيرُ: و بدرستى که خداى تعالى او است برتر از اشباه و بلند مرتبه از اشياء، بزرگوار از آنکه او را شريکى باشد زيرا شأن ذات ربوبى اعلى است از ما سوى و سلطانيت سبحانى، اکبر از ماعدى؛ و تمامى ممکنات در جنب عظمت کبريائى او در نهايت حقارت و صغارت است.
در احقاق الحق گويد: او است موجود به ذات خود، و غير او اگرچه موجودند، لکن وجود آنها قائم به ذات سبحانى است. پس ساير موجودات به ذات خود باطل باشند، زيرا باطل آنست که فى ذاته موجود نباشد مانند دعاوى باطله، و لذا حضرت رسالت صلّى اللّه عليه و آله فرمود: راستگوترين بيتى که عرب گفته قول لبيد است:
الا کلّ شىء ما خلا اللّه باطل
و کلّ نعيم لا محالة زائل
«1»