تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
ذلِکَ بِأَنَّ اللَّهَ يُولِجُ اللَّيْلَ فِي النَّهارِ وَ يُولِجُ النَّهارَ فِي اللَّيْلِ وَ أَنَّ اللَّهَ سَمِيعٌ بَصِيرٌ (61)
بعد از آن بيان قدرت خود را فرمايد:
ذلِکَ بِأَنَّ اللَّهَ: آن يارى خدا مظلومان را به سبب آنست که حق تعالى قادر
«1». تفسير منهج الصادقين، ج 6، ص 187، چاپ کتابفروشى اسلاميّه.
جلد 9 - صفحه 85
على الاطلاق است بر آنکه بعضى امور را بر بعضى غالب گرداند، و عادت الهى جارى است بر مداولت ميان اشياى متعانده از آن جمله آنکه: يُولِجُ اللَّيْلَ فِي النَّهارِ: در مىآورد شب را در روز به اين وجه که ساعت آن را مىافزايد در روز، يا ظلمت شب را بجاى روشنى روز قرار مىدهد؛ وَ يُولِجُ النَّهارَ فِي اللَّيْلِ: و در مىآورد روز را در شب، يعنى ساعتهاى او را زياده مىسازد. يا روشنائى روز را بجاى تاريکى شب مىآورد، وَ أَنَّ اللَّهَ سَمِيعٌ بَصِيرٌ: و بدرستى که خداى تعالى شنواست اقوال بندگان را، بينا است به احوال ايشان.
تنبيه: يکى از شواهد قدرت سبحانى، اختلاف شب و روز است که در اين آيه بيان فرمايد به اين تقرير که: اول زمستان تا اول تابستان روز دراز مىشود و شب کوتاهتر، و اين حالت به اين ترتيب باقى ماند تا اول تابستان. بعد از آن از اول تابستان روز کوتاهتر مىشود و شب درازتر تا اول زمستان، و در اول بهار ميزان شب و روز مساوى گردد؛ و هر مقدار از يکى کم شود و بر ديگرى زياد شود، به قدرت کامله الهى بر ترتيب منتظم بىاختلاف.