اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
اللّه‌ُ يَحکُم‌ُ بَينَکُم يَوم‌َ القِيامَةِ فِيما کُنتُم فِيه‌ِ تَختَلِفُون‌َ (69)
خداوند حکم ميفرمايد بين شماها روز قيامت در آنچه بوديد در او اختلاف مي‌کرديد.
(در‌‌که‌اللّه‌ُ يَحکُم‌ُ): محکمه عدل الهي روز قيامت بر پا مي‌شود و خداوند حاکم قاضي است قضاوت ميفرمايد. و قانون حکومت اينکه است که بايد مدعي و مدعي عليه هر دو حاضر باشند و مدعي اظهار دعوي خود را بکند و بر طبق دعوي شهودي را اقامه کند که فرمود:
«البيّنة علي المدعي و اليمين علي من انکر» خداوند مدّعي را حاضر مي‌کند
جلد 13 - صفحه 339
که انبياء و رسل و ائمه و دعاة الي الحق هستند چنانچه ميفرمايد: «يَوم‌َ يَجمَع‌ُ اللّه‌ُ الرُّسُل‌َ فَيَقُول‌ُ ما ذا أُجِبتُم الايه» مائده آيه 108. و چنانچه انبياء ميگويند: «اللّه‌ُ يَجمَع‌ُ بَينَنا وَ إِلَيه‌ِ المَصِيرُ» شوري آيه 14، و شهود روز قيامت شاهد قوي شخص حاکم و قاضي ذات اقدس حق است «قُل کَفي بِاللّه‌ِ شَهِيداً بَينِي وَ بَينَکُم» رعد آيه 43، «قُل کَفي بِاللّه‌ِ بَينِي وَ بَينَکُم شَهِيداً» عنکبوت آيه 51، و از جمله شهود ملائکه کرام الکاتبين و ملائکه حفظه و اعضاء و جوارح و قرآن و ازمنه و اماکن.
و منکرين را هم حاضر مي‌کند از کفار و مشرکين و منافقين و معاندين «وَ يَوم‌َ يُنادِيهِم فَيَقُول‌ُ ما ذا أَجَبتُم‌ُ المُرسَلِين‌َ» قصص آيه 65. اينها بکلي منکر مي شوند و ميگويند: «وَ اللّه‌ِ رَبِّنا ما کُنّا مُشرِکِين‌َ» انعام آيه 23. چون قسم با منکر است لکن در صورتي که مدعي شاهد نداشته باشد و با اينکه شهود بلکه با اقرار جاي قسم نيست که در بسياري از آيات اقرار آنها را نقل ميفرمايد:
(در‌‌که‌بَينَکُم يَوم‌َ القِيامَةِ فِيما کُنتُم فِيه‌ِ تَختَلِفُون‌َ): چه در امر توحيد و چه در امر رسالت و چه در امر خلافت خلفاء و چه در امور دينيه از احکام اسلاميه و وظايف شرعيه و ظلم ظالمين و بدعت‌هاي در دين و انکار ضروريات دين و ضروريات مذهب.