آیه ۶۹ سوره حج

سوره حج(الحج)، آیه ۶۹ · جزء ۱۷ · صفحه ۳۴۰

اللَّهُ يَحْكُمُ بَيْنَكُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فِيمَا كُنْتُمْ فِيهِ تَخْتَلِفُونَ

و خداوند در روز قیامت، میان شما در آنچه اختلاف می‌کردید، داوری می‌کند!»

نزول

سال ۱۵ بعثت(دوره مدنی) بازپخش وحی در این سال

شأن نزول: شأن نزول آیات ۶۷ تا ۷.

محمد بن العباس بعد از دو واسطه از عیسى بن داود او از امام کاظم علیه‌السلام و ایشان از پدر بزرگوارش امام صادق علیه‌السلام نقل نماید که فرمود: وقتى که این قسمت از آیه «لِکلِّ أُمَّةٍ جَعَلْنا مَنْسَکاً هُمْ ناسِکوهُ» نازل گردید، پیامبر مسلمین را جمع کرد و فرمود: اى گروه مهاجر و انصار منظور از منسک در آیه وجود امام است، آگاه باشید که لزوم امام و پیروى از او از لوازم دین بوده و همان منسکى است که در آیه بدان اشارت گردیده و باید بدانید که على بن ابى‌طالب امام بعد از من است و شما را به پیروى از راهنمائی‌هاى او می‌خوانم زیرا او بر هدایت مستقیم پروردگار است. مردم از این امر متعجب شدند و گروهى با آن مخالفت ورزیده و به اطاعت از او راضى نگشتند تا این که این قسمت از آیه «وَادْعُ إِلى رَبِّک إِنَّک لَعَلى هُدىً مُسْتَقِیمٍ» و آیات ۶۸ و ۶۹ و ۷. نازل گردید.

البرهان فی تفسیر القرآن.

در آن زمان چه می‌گذشت (۱۰ رویداد)
نکات آیه
۱ - قیامت، روز داورى میان مؤمنان و مشرکان «اللّه یحکم بینکم یوم القیمة» خطاب در آیه یاد شده از جانب خدا به عموم مؤمنان و مشرکان است. «حکم» (مصدر «یحکم») به معناى قضاوت و داورى کردن است; یعنى، «خدا در قیامت، میان شما مؤمنان و مشرکان داورى خواهد کرد...». ۲ - خدا، داور روز قیامت «اللّه یحکم بینکم یوم القیمة» ۳ - داورى خدا در قیامت، بر اساس علم کامل او به کردار آدمیان است. «اللّه أعلم بما تعملون . اللّه یحکم بینکم یوم القیمة» ۴ - جهان آخرت، جهان کیفر و پاداش «اللّه یحکم بینکم یوم القیمة» جمله «اللّه یحکم بینکم یوم القیامة»، متضمن نوید پاداش به مؤمنان و وعده مجازات و کیفر به مشرکان است. ۵ - توحید و شرک (خدا پرستى و بت پرستى)، مبناى داورى خدا و تعیین کیفر و پاداش در روز رستاخیز «اللّه یحکم ... فیما کنتم فیه تختلفون» با توجه به عبارت پیشین «ما» در «فیما کنتم» به معناى «الذى» است که به مسأله توحید و شرک - که محور اختلاف میان موحدان و مشرکان تاریخ بوده است - اشاره دارد. ۶ - برخورد و درگیرى جبهه کفر و جبهه ایمان (خداپرستان و بت پرستان) جریانى ریشه دار در تاریخ بشر «فیما کنتم فیه تختلفون» به کارگیرى ماضى استمرارى (کنتم تختلفون) بیانگر برداشت فوق است. ۷ - دلدارى خدا به پیامبر(ص)، در برابر ستیزه جویى هاى مشرکان «و إن جدلوک فقل اللّه أعلم بما تعملون . اللّه یحکم بینکم یوم القیمة»
تفسیر (۸)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۱)
  • حسابرسی اختلاف مشرکان با پیامبر(صلی الله علیه واله) در قیامت+۳ آیه
  • قیامت، روز حسابرسی خداوند، از اعمال انسانها+۴ آیه
  • علم همه جانبه خداوند، پشتوانه داوری عادلانه او بین بندگان+۵ آیه
  • خداوند، داور مطلق قیامت، برای حلّ نهایی و حسابرسی اختلافات بندگان+۳ آیه
  • دلداری خدا به پیامبر(صلی الله علیه واله) در برابر جدالها و ستیزه جوییهای مشرکان+۳ آیه
  • حسابرسی اختلاف مشرکان با پیامبر(صلی الله علیه واله) در قیامت+۲ آیه
  • قضاوت و داوری خداوند، مبتنی بر علم همه جانبه او+۷ آیه
  • قیامت، روز برپایی مردم نزد خدا+۶ آیه
  • ردّ دعوت پیامبر صلی الله علیه و اله (دعوت به یکتاپرستی) از سوی مشرکان و پافشاری انان بر شرک و بتپرستی+۱ آیه
  • حسابرسی اختلاف مشرکان با پیامبر صلی الله علیه و اله در قیامت+۲ آیه
  • داوری خداوند بین مؤمنان و کافران، در قیامت+۲ آیه
واژه‌ها