اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
ما قَدَرُوا اللّه‌َ حَق‌َّ قَدرِه‌ِ إِن‌َّ اللّه‌َ لَقَوِي‌ٌّ عَزِيزٌ (74)
قدر خداوند را و معرفت او را ندانستند آن نحوي که حق معرفت و قدر و منزلت اوست و بايد بشناسند، محققا خداوند داراي قوت و قدرت است و عزيز و غالب و قاهر بر هر چيزي است.
(ما قَدَرُوا اللّه‌َ حَق‌َّ قَدرِه‌ِ):
حکيم نازي بعقل تا کي || بفکرت اينکه ره نمي‌شود طي
بکنه ذاتش خرد برد پي || اگر رسد خس بقعر دريا
بلکه و لو خس بقعر دريا هم برسد بکنه ذات او خرد نمي‌تواند پي ببرد، جايي که پيغمبر اکرم صلّي اللّه عليه و سلّم عرض کند:
«ما عرفناک حق معرفتک و ما عبدناک حق عبادتک».
جايي که عقاب پر بريزد || از پشه لاغري چه خيزد
با اينکه از پيغمبر است فرمود: خدا را نشناخت جز من و علي، و مرا نشناخت جز خدا و علي، و علي را نشناخت جز خدا و من. در اينکه صورت يک فلزّ تراشيده خود را يا يک مخلوق ضعيفي را مماثل خدا قرار دهند، و ميتوان گفت: تمام فرق آن نحوي که بايد معرفت پيدا کنند نشناختند نه فرق يهود و نصاري و نه فرق مسلمين، يا او را جسم دانستند و مکان براي او قرار دادند
جلد 13 - صفحه 346
يا در صفات صفات زائده گفتند، يا در افعال مثل خلق و رزق شريک قرار دادند، يا براي او دختر و پسر قائل شدند ملائکه را دختران او و آدم و عزيز و عيسي را پسران او. فقط از برکت فرمايشات ائمه بعضي از مؤمنين تا اندازه‌اي معرفت پيدا کردند.
(إِن‌َّ اللّه‌َ لَقَوِي‌ٌّ): قوت مقابل ضعف است.
(عَزِيزٌ): مقابل ذليل ذلت و ضعف و فقر و احتياج خاص ممکنات است هم در حدوث و هم در بقاء و قوت و عزت و غني خاص مقام ربوبي است.