اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
يا أَيُّهَا النّاس‌ُ ضُرِب‌َ مَثَل‌ٌ فَاستَمِعُوا لَه‌ُ إِن‌َّ الَّذِين‌َ تَدعُون‌َ مِن دُون‌ِ اللّه‌ِ لَن يَخلُقُوا ذُباباً وَ لَوِ اجتَمَعُوا لَه‌ُ وَ إِن يَسلُبهُم‌ُ الذُّباب‌ُ شَيئاً لا يَستَنقِذُوه‌ُ مِنه‌ُ ضَعُف‌َ الطّالِب‌ُ وَ المَطلُوب‌ُ (73)
اي گروه ناس زده مي‌شود مثلي پس استماع کنيد آن مثل را محققا کساني که مي‌خوانيد از غير از خدا از أصنام اينها قدرت ندارند خلق کنند يک مگس را
جلد 13 - صفحه 344
را و لو تمام مجتمع شوند و بيکديگر کمک دهند بلکه اگر مگس چيزي از آنها را ربود و سلب کرد قدرت پس گرفتن از او را ندارند ضعيف است طالب و مطلوب.
(يا أَيُّهَا النّاس‌ُ): خطاب بجميع ناس است تا قيامت.
(ضُرِب‌َ مَثَل‌ٌ): ضرب مثل اينکه است که چيزي که شبيه بامر ديگري است بيان کنند که از او پي‌برند بشبيه آن، کسي که قدرت بر خلقت يک مگس ندارد حتي اگر مگس از او چيزي بر بايد قدرت پس گرفتن از او را ندارد چگونه مقام الوهيت دارد.
(فَاستَمِعُوا لَه‌ُ): يعني متوجه شويد و بخود آئيد و از اينکه مثل پي به ممثل ببريد.
(إِن‌َّ الَّذِين‌َ تَدعُون‌َ مِن دُون‌ِ اللّه‌ِ): از اصنام و اشجار و حيوانات و شمس و قمر و کواکب و ملائکه و جن و انس.
(لَن يَخلُقُوا ذُباباً): هرگز نتوانستند و نمي‌توانند يک مگس خلق کنند.
با اينکه صنايع غريبه که امروز مشاهده مي‌شود زيرا خالقيت منحصر به ذات مقدس او است.
(وَ لَوِ اجتَمَعُوا لَه‌ُ): تمام دست بدست يکديگر دهند بلکه ضعف آنها بيشتر از اينکه است که.
(وَ إِن يَسلُبهُم‌ُ الذُّباب‌ُ شَيئاً لا يَستَنقِذُوه‌ُ مِنه‌ُ): چه رسد خلقت ذباب کنند.
(ضَعُف‌َ الطّالِب‌ُ وَ المَطلُوب‌ُ). اشکال: اينکه جمله ذکر مثل بود و ممثل آن ذکر نشده مثل براي چه بوده!
جواب: مفسرين توجيهاتي دست و پا کرده‌اند و لکن ممثل او در خود اينکه
جلد 13 - صفحه 345
جمله از کلمه (تَدعُون‌َ مِن دُون‌ِ اللّه‌ِ) استفاده مي‌شود که کساني که قدرت بر خلقت يک ذباب ندارند و اگر از آنها ذباب سلب کند چيزي قدرت پس گرفتن ندارند چگونه مقام الوهيت دارند که از شما دفع مضار کنند يا براي شما جلب منافع نمايند، و آنها را مستحق عبوديت قرار داده‌ايد مگس که ضعيف است و حقير طالب آن ضعيف‌تر و حقيرتر است.