اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ آتَينا مُوسَي الکِتاب‌َ وَ جَعَلناه‌ُ هُدي‌ً لِبَنِي إِسرائِيل‌َ أَلاّ تَتَّخِذُوا مِن دُونِي وَکِيلاً «2»
و فرستاديم و عنايت کرديم موسي را کتاب تورية را و قرار داديم آن کتاب را هدايت کننده از براي بني اسرائيل اينکه نگيريد از غير من خداي متعال از براي خود وکيلي خداوند از ابتداء خلقت بشر که حضرت آدم باشد براي هدايت آنها انبيايي فرستاد و بآنها دستوراتي نازل فرمود غاية الامر در حق آدم و شيث و نوح و ابراهيم تعبير بصحف ميکند صحف آدم و شيث و نوح و ابراهيم و در حق موسي و داود و عيسي و محمّد صلّي اللّه عليه و اله) تعبير بکتاب فرموده کتاب تورية و زبور انجيل قرآن و اوّل کتابي که فرستاد تورية بوده براي حضرت موسي و اينکه تورية مشتمل بر الواحي بوده و در آنها از هر- چيزي که باعث هدايت بني اسرائيل بود از مواعظ و تفصيل امور دينيّه نوشته شده
جلد 12 - صفحه 220
بود چنانچه ميفرمايد: وَ کَتَبنا لَه‌ُ فِي الأَلواح‌ِ مِن کُل‌ِّ شَي‌ءٍ مَوعِظَةً وَ تَفصِيلًا لِکُل‌ِّ شَي‌ءٍ اعراف آيه 142 لذا ميفرمايد: وَ آتَينا مُوسَي الکِتاب‌َ الف و لام عهد است يعني کتاب تورية را وَ جَعَلناه‌ُ يعني غرض از انزال تورية اينکه بود که در او نوشته شده بود آنچه موجب سعادت و رستگاري بني اسرائيل بود هُدي‌ً لِبَنِي إِسرائِيل‌َ و مهمترين دستور بر تمام انبياء مسئله توحيد بوده أَلّا تَتَّخِذُوا مِن دُونِي وَکِيلًا اينکه جمله راجع بتوحيد افعالي است و بيان مقام توکل که تمام امور در تحت مشيت خداوند است و تمام اسباب مقهور اراده او است و چون بني اسرائيل از زمان خود اسرائيل حضرت اسحق گرفتار دولت فراعنه بودند و اينها را منشأ آثار و وسائط امور ميدانستند تمام اعتماد و توکل بآنها داشتند ميفرمايد بغير من اعتماد و توکلي نداشته باشيد اينها قدرت بر جلب نفعي يا دفع ضرري ندارند و توحيد افعالي مستلزم توحيد ذاتي است و صفاتي و عبادتي، زيرا اگر غير او خدايي بود آنهم منشأ اثري بود و چون غير او منشأ اثري نيست عبادت هم مختص باو است.