تفسیر روان جاوید

تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى) وَ کُلَّ إِنسانٍ أَلْزَمْناهُ طائِرَهُ فِي عُنُقِهِ وَ نُخْرِجُ لَهُ يَوْمَ الْقِيامَةِ کِتاباً يَلْقاهُ مَنْشُوراً «13» اقْرَأْ کِتابَکَ کَفى‌ بِنَفْسِکَ الْيَوْمَ عَلَيْکَ حَسِيباً «14» مَنِ اهْتَدى‌ فَإِنَّما يَهْتَدِي لِنَفْسِهِ وَ مَنْ ضَلَّ فَإِنَّما يَضِلُّ عَلَيْها وَ لا تَزِرُ وازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرى‌ وَ ما کُنَّا مُعَذِّبِينَ حَتَّى نَبْعَثَ رَسُولاً «15» ترجمه‌ و هر انسانى را ملازم نموديم با او اعمالش را در گردنش و بيرون ميآوريم براى او روز قيامت نوشته‌اى که ميبيند آنرا گشاده‌ بخوان نوشته‌ات را کافى است نفس تو امروز مر تو را حساب کننده‌ کسيکه هدايت شد پس جز اين نيست که هدايت ميشود بنفع خودش و کسيکه گمراه شد پس جز اين نيست که گمراه ميگردد بضرر خودش و بر ندارد هيچ بر دارنده‌اى بار ديگرى را و نباشيم ما عذاب کننده تا بفرستيم پيغمبرى را تفسير - در ميان عرب معمول است که پرواز پرنده را از جانب راست و چپ بفال نيک و بد ميگيرند و باين مناسبت طائر ميگويند و اراده اعمال خوب و بد ميکنند که براى آدمى مقدّر شده گويا پرنده‌اى است که از عالم غيب بسوى او پرواز ميکند خداوند ميفرمايد ما اعمال خوب و بد هر کسى را مانند طوق بگردن او کرده‌ايم که از او جدا نميشود تا روز قيامت که براى او مشهود ميشود بصورت نوشته‌اى گشاده در مقابل او که بخواند و بداند که چه کرده و چه استحقاقى دارد و چون آن نوشته صحيفه نفس او است باو گفته ميشود بخوان کتاب اعمال خود را کافى است امروز براى تو نفست که محاسبت باشد و باين تقريب در روايت عيّاشى و قمّى ره از صادقين عليهما السّلام تصريح شده است و در مجمع و عيّاشى ره از امام صادق عليه السّلام نقل نموده که بنده تمام اعمالش را که نوشته شده است بر او بياد ميآورد مانند آنکه در آنساعت بجا آورده و براى اين ميگويد اى و اى بر ما اين چه کتابى است که هيچ عمل کوچک و بزرگى نبوده مگر آنکه در آن ثبت و ضبط شده است نفع هدايت هر کس و ضرر ضلالت او بخودش واصل ميشود و هيچ کس بعمل ديگرى معذب نميشود و بار گناه او را بدوش نميکشد بلکه در گرو عمل خود است و خداوند هيچ قومى را عذاب نفرموده مگر بعد از آنکه براى آنها پيغمبرى فرستاده و احکامى معيّن فرموده و آنها عمل ننمودند و اطاعت نکردند و عذاب بر آنها نازل شده است چون عقاب قبل از بيان عقلا قبيح است و فعل قبيح از خداوند صادر نميشود لذا در آخرت هم بر اعمالى که دليل عقلى و شرعى بر قبح‌ جلد 3 صفحه 348 و حرمت آن اقامه نشده است عقاب نخواهد فرمود ..