تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
اقْرَأْ کِتابَکَ کَفى بِنَفْسِکَ الْيَوْمَ عَلَيْکَ حَسِيباً «14»
اقْرَأْ کِتابَکَ: بخوان نامه عمل خود را. کَفى بِنَفْسِکَ الْيَوْمَ عَلَيْکَ حَسِيباً:
کافى است نفس تو را امروز بر خودت محاسب، يعنى حساب خود را کن.
آدمى را محاسب نفس خود گرداند به جهت آنکه وقتى ببيند تمام اعمالش مضبوط و جزاى آن به عدل مکتوب است که نه از ثوابش چيزى کم و نه بر عقابش چيزى زائد باشد، در آن حال اذعان و اعتراف و خضوع و تضرع نمايد، زيرا حجتى براى او و جاى انکار نباشد، و ظاهر شود بر اهل محشر که بر او ظلم نشده.
موعظه: جان برادر، امروز دفتر اعمال خويش را در پيش نه، و نظر کن از نيک و بد چه کردهاى؛ و چون فرصت دارى، در تدارک احوال خود کوشش
جلد 7 - صفحه 343
نما که فردا مجال تلافى نخواهد بود.
پدرى پسر خود را گفت: امروز هر چه کنى و هرچه به مردم گوئى و از آنها شنوى و حرکات و سکنات خود را با من بگو. آن پسر تا نماز شام تمام اعمال يک روزه را باز گفت، پدر روز ديگر از پسر همين را خواست، پسر گفت:
زنهار اى پدر، هر چه خواهى رنج و زحمت بکشم اين امر را واگذار که من طاقت ندارم. پدر گفت: تو را به اين کار وادارم تا بيدار و هشيار باشى و از موقف حساب غافل نشوى. تو را طاقت يک روز حساب دادن با پدر نيست، حساب همه عمر با حق تعالى چگونه خواهى داد؟
تفسير تبيان «1» فرمايد: چون آدمى زنده باشد، نامه عمل او باز و بر آن اعمال او را ثبت کنند، و در سکرات آن را در هم پيچند. و چون مبعوث شود باز شده به دست او دهند، گويند به او: (اقْرَأْ کِتابَکَ کَفى بِنَفْسِکَ الْيَوْمَ عَلَيْکَ حَسِيباً).