اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
يا أَيُّهَا الَّذِين‌َ آمَنُوا إِن تُطِيعُوا الَّذِين‌َ کَفَرُوا يَرُدُّوکُم عَلي أَعقابِکُم فَتَنقَلِبُوا خاسِرِين‌َ (149)
اي کساني که ايمان آورديد اگر اطاعت کنيد کساني را که کافرند بر ميگردانند شما را عَلي أَعقابِکُم عقب عقب بهمان کفر اولي پس شما منقلب ميشويد در حالي که زيان کار باشيد.
جماعتي از مفسرين گفتند نزول اينکه آيه هم در مورد غزوه احد است بعد از آني که صدا بلند شد که پيغمبر صلّي اللّه عليه و آله و سلّم کشته شد، بعضي از منافقين يا بعضي از يهود گفتند بمؤمنين که برگرديد بدين اولي خود با مشرکين تا محفوظ بمانيد، اينکه آيه نازل شد که اگر اطاعت اينها را کرديد چنين ميشويد و بر طبق اينکه هم خبري از امير المؤمنين عليه السّلام نقل کرده‌اند لکن بر فرض که شأن نزول اينکه باشد مورد مخصص نيست و خطاب عام است و مطلب بسيار واضح است مطابق حس‌ّ و و جدان
جلد 4 - صفحه 387
و تجربه چنانچه بيانش در تفسير بيايد.
يا أَيُّهَا الَّذِين‌َ آمَنُوا خطاب بکليه اهل ايمان است تا قيامت چنانچه در خطابات قرآني گفته شد.
إِن تُطِيعُوا الَّذِين‌َ کَفَرُوا اطاعت امتثال امر است يعني اگر گوش دهيد بگفته‌هاي کفار و بپذيريد خواهش‌هاي آنها را، و مثل اينکه است خلطه و آميزش و رفت و آمد با کفار بلکه اهل ضلال بلکه با فساق، فجّار البته شما هم مثل آنها خواهيد شد چنانچه بالعيان مشاهده ميشود که از زماني که باب معاشرت با کفار باز شد الي زماننا هذا چه اندازه از جوانهاي رشيد ما فساد اخلاق و بي‌ديني و اشاعه فحشاء و منکرات در آنها وجود يافته و هر چه پيش برويم زيادتر ميشود تا برسد بجايي که:
يَرُدُّوکُم عَلي أَعقابِکُم همان دين آباء و اجداد قديم که بقول خودشان تعبير ميکنند بنياکان قديم حتي اسامي اولادهاي خود را باسامي آنها ميگذارند و چه و چه و چه .... که ناگفتنش بهتر است.
فَتَنقَلِبُوا انقلاب وارونه شدن است روي ايمان برميگردد بروي کفر.
خاسرين خسران قريب المعني است با زيان، زيان کسر تجارتيست و خسران سرمايه از دست دادن است، سرمايه ايمان که وسيله صحت عبادات و ازدياد منافع دنيوي و اخروي بواسطه اعمال صالحه ميشود از دست ميرود موقعي که ايمان رفت کليه اعمال سابقه حبط ميشود و ديگر عمل صالحي و عبادتي هم مورد قبول نميشود چون شرط صحت کليه عبادات و اعمال صالحه ايمان است.
388