اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ إِذا أَرَدنا أَن نُهلِک‌َ قَريَةً أَمَرنا مُترَفِيها فَفَسَقُوا فِيها فَحَق‌َّ عَلَيهَا القَول‌ُ فَدَمَّرناها تَدمِيراً «16»
و زماني که بدانيم اينکه اهل شهرستاني بواسطه کفر و فسق و فجور بهلاکت ميافتند وسائل و لذائذ و تعيّشات را بر آنها تمام ميکنيم پس آنها بطغيان و سرکشي و فسق و فجور ميافتند پس بر آنها حجة تمام ميشود و هلاکت لازم ميشود پس يک مرتبه بهلاکت مياندازيم و آنها را تلف ميکنيم چه هلاکتي.
وَ إِذا أَرَدنا أَن نُهلِک‌َ قَريَةً اراده گفتيم از شئون علم است يعني علم بصلاح چنانچه کراهت علم بفساد است يعني زماني که ميدانيم که صلاح در اهلاک قوميست و اهل شهرستاني که کفر و شرک و معاصي و فساد آنها بحدّي رسيده که بايد هلاک شوند و صلاح در اهلاک آنها است أَمَرنا مُترَفِيها مترف خوش گذران و هوا پرستان و و علاقه‌مندان بلذائذ دنيوي و لهويّات از ساز و آواز و رقص و طرب و مرجع ضمير قريه است يعني مترفين آن قريه و معناي امرنا يعني اسباب معاصي را بر آنها فراهم ميکنيم و در دسترس آنها قرار ميدهيم تا هر مقدار که بتوانند معصيت کنند.
فَفَسَقُوا فِيها آنها هم هر چه توانستند کردند که إِنَّما نُملِي لَهُم لِيَزدادُوا إِثماً آل عمران آيه 172 فَحَق‌َّ عَلَيهَا القَول‌ُ کمال استحقاق را پيدا کردند بر هلاکت که مراد از قول است فَدَمَّرناها تَدمِيراً آن قريه را با تمام اهلش زير و بالا ميکنيم که ديگر اثري از آنها باقي نماند.