1- توحيد، در رأس همهى سفارشهاى الهى است. «قَضى رَبُّکَ أَلَّا تَعْبُدُوا إِلَّا إِيَّاهُ»
2- خدمتگزارى و احسان به پدر و مادر، از اوصاف موحّد واقعى است. «أَلَّا تَعْبُدُوا إِلَّا إِيَّاهُ وَ بِالْوالِدَيْنِ إِحْساناً»
3- فرمانِ نيکىبه والدين مانند فرمانِ توحيد، قطعى ونسخنشدنى است. «قَضى»
4- احسان به والدين در کنار توحيد و اطاعت از خداوند آمده است تا نشان دهد اين کار، هم واجب عقلى و وظيفهى انسانى است، هم واجب شرعى. «قَضى رَبُّکَ أَلَّا تَعْبُدُوا إِلَّا إِيَّاهُ وَ بِالْوالِدَيْنِ إِحْساناً»
5- نسل نو بايد در سايهى ايمان، با نسل گذشته، پيوند محکم داشته باشند.
«أَلَّا تَعْبُدُوا إِلَّا إِيَّاهُ وَ بِالْوالِدَيْنِ إِحْساناً»
6- در احسان به والدين، مسلمان بودن آنها شرط نيست. «بِالْوالِدَيْنِ إِحْساناً»
«1». کافى، ج 2، ص 157.
«2». مريم، 39.
«3». مريم، 14.
«4». «أنا و علىّ ابوا هذه الامّة». بحار، ج 16، ص 95.
«5». تفسير نورالثقلين.
«6». حج، 78.
جلد 5 - صفحه 41
7- در احسان به پدر و مادر، فرقى ميان آن دو نيست. «بِالْوالِدَيْنِ إِحْساناً» 8- نيکى به پدر ومادر را بىواسطه وبه دست خود انجام دهيم. «بِالْوالِدَيْنِ إِحْساناً»
9- احسان، بالاتر از انفاق است و شامل محبّت، ادب، آموزش، مشورت، اطاعت، تشکّر، مراقبت و امثال اينها مىشود. «بِالْوالِدَيْنِ إِحْساناً»
10- احسان به والدين، حدّ و مرز ندارد. «بِالْوالِدَيْنِ إِحْساناً» (نه مثل فقير، که تا سير شود، وجهاد که تا رفع فتنه باشد و روزه که تا افطار باشد.)
11- سفارش قرآن به احسان، متوجّه فرزندان است، نه والدين. «وَ بِالْوالِدَيْنِ إِحْساناً» زيرا والدين نيازى بهسفارش ندارند و به طور طبيعى به فرزندان خود احسان مىکنند.
12- هرچه نياز جسمى وروحىِ والدين بيشتر باشد، احسان به آنان ضرورىتر است. «يَبْلُغَنَّ عِنْدَکَ الْکِبَرَ»
13- پدر و مادر سالمند را به آسايشگاه نبريم، بلکه نزد خود نگهداريم. «عِنْدَکَ»
14- وقتى قرآن از رنجاندن سائل بيگانهاى نهى مىکند، «أَمَّا السَّائِلَ فَلا تَنْهَرْ» تکليف پدر و مادر روشن است. «وَ لا تَنْهَرْهُما»
15- هم احسان لازم است، هم سخن زيبا و خوب. إِحْساناً ... قُلْ لَهُما قَوْلًا کَرِيماً
(بعد از احسان، گفتار کريمانه مهمترين شيوهى برخورد با والدين است.)
16- در احسان به والدين و قول کريمانه، شرط مقابله نيامده است. يعنى اگر آنان هم با تو کريمانه برخورد نکردند، تو کريمانه سخن بگو. «وَ قُلْ لَهُما قَوْلًا کَرِيماً»