اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ آتِ ذَا القُربي حَقَّهُ وَ المِسکِينَ وَ ابنَ السَّبِيلِ وَ لا تُبَذِّر تَبذِيراً «26»
و بده اي رسول اکرم بذي القربي حق او را و بمسکين و إبن سبيل و تبذير مکن تبذير کردني وَ آتِ ذَا القُربي حَقَّهُ اخبار بسياري داريم در کافي و برهان و مجمع که مراد از ذا القربي فاطمه عليها السّلام است و حق او فدک است که بدون خيل و رکاب بدست پيغمبر رسيد و ملک شخصي او بود و نحله فاطمه قرار داد و در زمان حضرت رسالت در تصرف فاطمه بود و أبا بکر غصب کرد و در زمان عمر إبن عبد العزيز او باولاد فاطمه برگردانيد و باز غصب کردند تا زمان مأمون او باز باولاد فاطمه برگردانيد سپس باز غصب کردند و اخبار در اينکه باب از طريق سني و شيعه بسيار است در بحار و تفسير برهان و مجمع البيان و ساير کتب مسطور است.
و البته اينکه مصداق اتم ذي القربي است و منافي با عموم آيه نيست که تمام ائمه عليهم السلام ذا القربي هستند و حق آنها خمس است چنانچه در آيه خمس ميفرمايد:
جلد 12 - صفحه 241
وَ اعلَمُوا أَنَّما غَنِمتُم مِن شَيءٍ فَأَنَّ لِلّهِ خُمُسَهُ وَ لِلرَّسُولِ وَ لِذِي القُربي الايه انفال آيه 42.
که تعبير بسهم امام ميشود و اخبار در اطلاق ذي القربي بر ائمه عليهم السّلام و تمسک باين آيه بسيار داريم در باب زيارات و ادعيه و غير اينها وَ المِسکِينَ وَ ابنَ السَّبِيلِ نسبت بفقراء و ابناء سبيل غير سادات حق آنها از زکاة است و نسبت بفقراء و ابناء سبيل سادات حق آنها از خمس است که سهم سادات باشد وَ لا تُبَذِّر تَبذِيراً تبذير صرف مال است در غير مصرف عقلايي و مصارف شرعي مثل صرف در معاصي و لهويات و در قرآن ميفرمايد:
إِنَّ المُبَذِّرِينَ کانُوا إِخوانَ الشَّياطِينِ در آيه بعد بيايد و اسراف صرف مال است زائد بر مصرف عقلايي و در قرآن ميفرمايد:
أَنَّ المُسرِفِينَ هُم أَصحابُ النّارِ انعام آيه 141 و هر دو از معاصي کبيره است.