اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ لا تَقرَبُوا مال‌َ اليَتِيم‌ِ إِلاّ بِالَّتِي هِي‌َ أَحسَن‌ُ حَتّي يَبلُغ‌َ أَشُدَّه‌ُ وَ أَوفُوا بِالعَهدِ إِن‌َّ العَهدَ کان‌َ مَسؤُلاً (34)
و نزديک مال يتيم نرويد مگر بوجه احسن که صلاح يتيم باشد تا زماني که بحد بلوغ و رشد برسد و بعهد خود وفا کنيد محققا مخالفت عهد مسئوليت دارد وَ لا تَقرَبُوا مال‌َ اليَتِيم‌ِ تخصيص بيتيم با اينکه تصرف در مال احدي نميتوان کرد و اگر صغير يا سفيه يا مجنون باشد پدر و جد پدري ميتواند تصرفاتي که ضرر بر آنها نداشته باشد بنمايند و لو احسن نباشد و اما يتيم که پدر و جد پدري ندارد قيم يا حاکم شرع يا منصوب از طرف حاکم نمي‌توانند هيچگونه تصرفي بکنند إِلّا بِالَّتِي هِي‌َ أَحسَن‌ُ که صرفه يتيم باشد حَتّي يَبلُغ‌َ أَشُدَّه‌ُ بلوغ طفل بسه چيز محقق ميشود يکي باحتلام ديگر بانبات شعر بر عانه و ببلوغ پانزده سال تمام و در دختر بتماميت نه سال يا حيض و تعبير باشدّه براي رشد است که سفيه و مجنون نباشد و الا محتاج بقيم منصوب از قبل حاکم شرع است وَ أَوفُوا بِالعَهدِ عهد با خدا واجب- الوفاء است به اينکه صيغه عهد بخواند عاهدت اللّه و لو بلسان فارسي بلکه احتياط اينست که اگر قصد کرد وفا کند و لو صيغه نخوانده باشد و متعلق عهدهم بايد راجح باشد مثل نذر و اگر تخلف کرد کفاره دارد بعضي گفتند کفاره نذر و بعضي کفاره قسم و احوط اول است و همچنين واجب است عهد با پيغمبر و امام و مسلم بلکه معاهده با کفار و مشرکين هم بسا واجب ميشود بشرائط خود إِن‌َّ العَهدَ کان‌َ مَسؤُلًا فرداي
جلد 12 - صفحه 251
قيامت مواخذه دارد بلکه علاوه از جنبه حق اللهي جنبه حق الناسي هم دارد.