تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
سَنُلْقِي فِي قُلُوبِ الَّذِينَ کَفَرُوا الرُّعْبَ بِما أَشْرَکُوا بِاللَّهِ ما لَمْ يُنَزِّلْ بِهِ سُلْطاناً وَ مَأْواهُمُ النَّارُ وَ بِئْسَ مَثْوَى الظَّالِمِينَ (151)
شأن نزول: چون ابو سفيان و لشکرش بعد از واقعه احد رو به مکه نهادند، در راه گفت: برگشتن ما خطا بود، چه آنها جمعى اندک، و اکثر متفرّق و مجروح و مقتول گشته، بايد مراجعت و به يکبار حمله کنيم و آنها را مستأصل گردانيم.
پس قصد مراجعت کردند. حق تعالى ترس را در آنها وارد، نتوانستند برگردند؛ و قبل از اين صورت، حضرت را اخبار فرمود:
سَنُلْقِي فِي قُلُوبِ الَّذِينَ کَفَرُوا: زود باشد که بيفکنيم در دلهاى آنانکه
«1» بحار الانوار، جلد 74، صفحه 201، حديث 40- اصول کافى، جلد 2، کتاب العشرة، صفحه 375
تفسير اثنا عشرى، ج2، ص: 273
کافر شدند، الرُّعْبَ بِما أَشْرَکُوا: ترس را به جهت آنچه شرک آوردند، بِاللَّهِ: به خداى تعالى، ما لَمْ يُنَزِّلْ بِهِ سُلْطاناً: آن چيزى را که نازل نفرموده است خدا به اشراک آن، حجتى و برهانى تا آنها را عذرى باشد. غرض، نفى حجت و برهان قطعى است بر اشراک، زيرا اگر حجتى بود، حق تعالى آن را نازل فرمودى، و حال آنکه برهان و شواهد بر عدم شرک نازل فرموده. پس مشرکين را نيست، مگر ضلالت و گمراهى از حق. وَ مَأْواهُمُ النَّارُ: و مکان و محل کفار و مشرکين، آتش جهنم است با عذاب، وَ بِئْسَ مَثْوَى الظَّالِمِينَ: و بد جايگاه و آرامگاهى است جهنم براى کسانى که ستم نمودند بر خود به شرک و کفر.
بيان: مفسرين را در اين آيه دو قول است: 1- آنکه چنان ترس را خدا در دل کفار انداخت که با وجود دخول در مدينه، ترس داشتند و متزلزل بودند که مبادا حضرت با اصحاب بر سر آنها وارد شوند، و حضرت فرمود: نصرت بالرّعب مسيرة شهر. «1» نصرت داده شدم به ترس در قلب کفار، به مدت يک ماه راه بايد باشد. 2- آنکه اخبار از آتيه باشد، يعنى ظهور حضرت ولى عصر حجة بن الحسن عجل اللّه فرجه باشد، که وقتى ظاهر شود، خداى تعالى چنان رعب و ترس آن حضرت را در قلوب کفار واقع سازد که جرئت مقابله را ندارند.