اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ لا تَقفُ ما لَيسَ لَکَ بِهِ عِلمٌ إِنَّ السَّمعَ وَ البَصَرَ وَ الفُؤادَ کُلُّ أُولئِکَ کانَ عَنهُ مَسؤُلاً (36)
و پيروي مکن چيزي را که نيست از براي تو بآن چيز علم محققا گوش و چشم و قلب تمام آنها از او سؤال ميشود و مسئول واقع ميشوند وَ لا تَقفُ ما لَيسَ لَکَ بِهِ عِلمٌ انسان بايد تا حجّة بر او تمام نشود و دليل قطعي پيدا نکند چه در امر دين از عقائد و اخلاق و احکام نسبت ندهد و بظنّ و شکّ و وهم عمل نکند و دليل قطعي منحصر است بنصّ قرآن و نصّ اخبار متواتره و قطعي الصّدور و اجماع علماء اعلام که قطع برأي معصوم پيدا کند و عقل مستقل حتّي ظواهر آيات و اخبار و ظنّ در رکعات نماز و امثال اينها که معتبر ميدانيم تا دليل قطعي بر اعتبارش نداشته باشيم نميتوانيم عمل
جلد 12 - صفحه 252
کنيم و همچنين قول ذي اليد يا سوق مسلمين يا حجّيت بيّنه يا فعل مسلم بايد دليل قطعي بر اعتبارش باشد گمان بد نبايد برد و چه در امور ديگر بالجمله علم لازم دارد إِنَّ السَّمعَ وَ البَصَرَ وَ الفُؤادَ کُلُّ أُولئِکَ کانَ عَنهُ مَسؤُلًا اينکه سه از باب مثال است و الّا تمام اعضاء و جوارح مسئوليت دارند دست و پا و زبان و شکم و عورت و بدن و نفس تمام فرداي قيامت اگر کوچکترين خطايي بدون تصويب شرع و عقل از آنها صادر شود مورد مؤاخذه است مگر مغفرت و عفو الهي و شفاعت شفعاء شامل حال او شود بلکه خود آنها شهادت باعمال خود ميدهند و کتبه و ملائکه و انبياء و ائمه تمام شهادت ميدهند چنانچه از بسياري از آيات استفاده ميشود و شهادت حق کافيست.