اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
کُل‌ُّ ذلِک‌َ کان‌َ سَيِّئُه‌ُ عِندَ رَبِّک‌َ مَکرُوهاً (38)
تمام اينها ميباشد بدي و خباثت و ضررش در پيشگاه الهي مذموم و ناخوش در اينکه آيه چند جمله متذکر ميشويم يکي قاعده‌ئيست نزد حکماء و علماء اعلام (کلّما حکم به العقل حکم به الشرع و کلّما حکم به الشرع حکم به العقل) و چون اينکه امور نزد عقل بسيار مذموم است لذا شرعا هم حرام است.
جمله ثانيه اينکه کراهة نزد خدا مقابل اراده است و از صفات ذاتيه است و مرجعش بعلم است چنانچه مکرّر گفته‌ايم که حکمت علم بمصالح و مفاسد است و اراده علم بصلاح فعل است زيرا هر فعلي که داراي مصلحت باشد آن فعل صلاح است و کراهت علم بفساد است هر فعلي که داراي مفسده باشد آن فاسد است و خداوند علم بفساد آن دارد چون داراي مفسده است.
جمله ثالثه امور مذکوره در آيات سابقه از شرک باللّه و بي احترامي بوالدين و تبذير مال و بخل و اسراف و قتل اولاد و نزديک زنا رفتن و قتل نفس محترمه و اکل مال يتيم و خلف وعد و کم فروشي و متابعت ظن‌ّ و شک بدون علم و تکبّر تماما عقلا مذموم و شرعا حرام لذا ميفرمايد (کُل‌ُّ ذلِک‌َ) تمام اينکه مذکورات (کان‌َ سَيِّئُه‌ُ) بدي و خباثت و مضار دنيوي و اخروي آنها (عِندَ رَبِّک‌َ) در علم الهي و در پيشگاه ربوبي (مَکرُوهاً) داراي مفسده است و نبايد از انسان صادر شود چون فاسد است.
مسئله فرق بين حکم عقل و شرع اينست که عقل فقط مذموم ميدارد و گفتند بزرگان الانسان يستسهل الذم في قضاء الوتر يعني چيزي نميگيرد در رسيد بمقصود
جلد 12 - صفحه 254
خود مذمت عقلاء را و اما شرع در مخالفت او عقوبت است هم در دنيا ببلاهاي گوناگون مبتلا ميشود و هم در آخرت بعذاب‌هاي الهي معذب ميگردد غاية الامر بتفاوت معاصي و اشخاص و مراتب بقدر استحقاق چنانچه در اطاعت بمراتب قابليت تفضل ميشود و بمثوبات ميرسد.