تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
أَ فَأَصْفاکُمْ رَبُّکُمْ بِالْبَنِينَ وَ اتَّخَذَ مِنَ الْمَلائِکَةِ إِناثاً إِنَّکُمْ لَتَقُولُونَ قَوْلاً عَظِيماً (40)
بعد از آن بر وجه تهکم و انکار نسبت به مشرکين که ملائکه را بنات الله مى‌گفتند مى‌فرمايد:
أَ فَأَصْفاکُمْ رَبُّکُمْ بِالْبَنِينَ: آيا برگزيد شما را پروردگار شما به پسران. وَ اتَّخَذَ مِنَ الْمَلائِکَةِ إِناثاً: و فرا گرفت براى خود ملائکه را دختران. و اين خلاف عادت شما است، زيرا عادت شما بر اين جارى شده که از دختران ننگ داريد و به پسران مى‌نازيد، در اين صورت چگونه نسبتى را که ننگ شما باشد به پروردگار خود نسبت دهيد. إِنَّکُمْ لَتَقُولُونَ قَوْلًا عَظِيماً: بدرستى که هر آينه شما مى‌گوئيد سخنى بزرگ را به اضافه ولد به ذات سبحانى که هيچ کس جرئت ننمايد بر آن به جهت آنکه قرار داديد ذات کبريائى را از قبيل اجسام متجانسه سريعة الزوال. بعد از آن نسبت داديد به او آنچه را که کراهت داريد از اخس اولاد و فضيلت داديد خود را بر او به پسران. و ايضا- ملائکه که اشرفند، متصف ساختيد بانوثيّت که اخس اوصاف حيوان است، چقدر تجاسر و بيشرمى نموديد در اين گفتار. بنابراين گناه عظيمى کرديد و خود را مورد سخط و غضب الهى قرار داديد.
تنبيه: آيه شريفه اشاره است به کمال ظلوميت و جهوليت اين جماعت مشرکين. اما کمال ظلوميت آنکه: گمان کردند نعوذ باللّه خداوند سبحان از جنس حيواناتى است که خاصه آنها توالد و تناسل است، و حال آنکه هر عاقلى
جلد 7 - صفحه 378
تصديق کند به اينکه اين قسمت موجب نقص و احتياج و حدوث، و ذات سبحانى منزه باشد (تعالى اللّه عمّا يقول الظّالمون علوّا کبيرا). و اما کمال جهوليت آنها آنکه: ندانستند که حاجت به توالد براى بقاى جنس است، و ذات ذو الجلال، باقى و ابدى و سرمدى خواهد بود.