اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ لَقَد صَرَّفنا فِي هذَا القُرآن‌ِ لِيَذَّکَّرُوا وَ ما يَزِيدُهُم إِلاّ نُفُوراً (41)
و هر آينه بتحقيق ما مکرر در مکرر بيان توحيد و نفي شرک و اتيان باعمال صالحه و ترک قبائح را در اينکه قرآن بيان فرموديم لکن بدبختانه اينکه مشرکين و کفار اينکه آيات شريفه مزيد بر نفرت و عداوت و شرک و کفر آنها شد غرض اصلي از انزال قرآن و ساير کتب سماوي و ارسال رسل و جعل احکام هدايت و ارشاد بنده‌گان بوده بصراط مستقيم و طريق مستوي و سعادت و رستگاري و نجات از مهالک دنيوي و اخروي لکن بدبختانه روز بروز شرک و کفر و فسق و فجور زيادتر ميشود بواسطه خباثت باطني و عدم قابليت هدايت و ارشاد (باران که در لطافت طبعش خلاف نيست در باغ لاله رويد و در شوره زار خس) لذا در همين سوره آيه 84
جلد 12 - صفحه 257
84 ميفرمايد:
وَ نُنَزِّل‌ُ مِن‌َ القُرآن‌ِ ما هُوَ شِفاءٌ وَ رَحمَةٌ لِلمُؤمِنِين‌َ وَ لا يَزِيدُ الظّالِمِين‌َ إِلّا خَساراً.
وَ لَقَد صَرَّفنا علم صرف را گفتند چون تمام صيغ صرف ميشود بمصدر اگر چه ما گفتيم مصدر هم يک صيغه و مرجع ماده اصليه است که ضاد و راء و باء باشد در ضرب و بعبارت ديگر صيغ صورت‌هائيست که عارض ماده ميشود و در اجسام که مرکب از هيولا و صورت است هيولا که ماده اصليه است بدون صورت تحقق پيدا نمي‌کند ولي صورت بلا ماده وجود پيدا ميکند مثل صور برزخيه و مثل افلاطونيه و صور خياليه و آنچه در خواب مشاهده ميشود لذا مراد از اينکه جمله اينست که فِي هذَا القُرآن‌ِ خداوند ببيانات مختلفه و قضاياي امم سالفه و بيان احکام شرعيه و عقايد حقه و اخلاق فاضله بيان فرموده و مقصد و منظور يک چيز است هدايت بينايي سعادت رستگاري نجات از مهالک که جامعش ليذکروا است و لکن ايمان و هدايت دو چيز لازم دارد بايد فاعل تام الفاعلية باشد و قابل تام- القابلية خداوند بواسطه ارسال رسل و انزال کتب بالاخص دين اسلام و قرآن مجيد چيزي فروگذار نکرده از طرف فاعل تام الفاعلية حجت بر همه تمام شد ولي مشرکين و کفار و فساق قابليت هدايت ندارند بلکه مزيد بر شرک و کفر و فسق ميشود وَ ما يَزِيدُهُم إِلّا نُفُوراً إِن‌َّ هذَا القُرآن‌َ يَهدِي لِلَّتِي هِي‌َ أَقوَم‌ُ گذشت در همين سوره آيه 9.