اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ قُل لِعِبادِي يَقُولُوا الَّتِي هِي‌َ أَحسَن‌ُ إِن‌َّ الشَّيطان‌َ يَنزَغ‌ُ بَينَهُم إِن‌َّ الشَّيطان‌َ کان‌َ لِلإِنسان‌ِ عَدُوًّا مُبِيناً (53)
و بفرما ببندگان من که در گفتارهاي خود بگويند کلماتي که بهترين کلمات باشد محققا شيطان بين شما جدايي و فساد ميکند محققا شيطان ميباشد براي انسان دشمن آشکارا کلام در اينکه آيه شريفه در سه جمله واقع مي‌شود (جمله اولي) در قُل لِعِبادِي يَقُولُوا الَّتِي هِي‌َ أَحسَن‌ُ مراد از احسن چيست! اقوال زيادي مفسرين گفتند تمام بي‌مدرک و دليل شهادتين اذکار امر بمعروف و نهي از منکر ارشاد نصيحت و غير اينها و لکن آنچه بنظر ميرسد و اللّه العالم بقرينه جملات بعد و بقرينه آيات ديگر اينکه مراد بين مسلمين هر کدام در حق ديگران کلمات نيک گفته شود چه در حضور و چه در غياب مثلا در مقام اصلاح بين دو فرد که با هم کدورتي پيدا کردند
جلد 12 - صفحه 269
حتي کذب در اينکه مورد را تجويز کردند که در اخبار دارد کلام سه قسم است صدق و کذب و اصلاح و بيکديگر حسن ظن پيدا کنند و افعال صادره از آنها را حمل بصحت کنند و تمجيد و تعريف ديگران را کند و امثال اينها کلمات زشت نگويد غيبت نکند سعايت نکند سرّ کسي را فاش نکند تهمت نزند نمامي نکند و فحش و سب نکند و ندهد و چيزهايي که موجب تفرقه و عداوت و بغضاء مي‌شود از او صادر نشود إِن‌َّ الشَّيطان‌َ يَنزَغ‌ُ بَينَهُم يکي از کارهاي بزرگ شيطان اينست که بين افراد انسان تفرقه بيندازد و عداوت و بغضاء بين آنها ايجاد شود إِنَّما يُرِيدُ الشَّيطان‌ُ أَن يُوقِع‌َ بَينَکُم‌ُ العَداوَةَ وَ البَغضاءَ الآية مائده آيه 93.
وَ اتَّبَعُوا ما تَتلُوا الشَّياطِين‌ُ عَلي مُلک‌ِ سُلَيمان‌َ الي قوله تعالي ما يُفَرِّقُون‌َ بِه‌ِ بَين‌َ المَرءِ وَ زَوجِه‌ِ الاية بقره آيه 96 و غير اينها إِن‌َّ الشَّيطان‌َ کان‌َ لِلإِنسان‌ِ عَدُوًّا مُبِيناً.
و نيز ميفرمايد أَ لَم أَعهَد إِلَيکُم يا بَنِي آدَم‌َ أَن لا تَعبُدُوا الشَّيطان‌َ إِنَّه‌ُ لَکُم عَدُوٌّ مُبِين‌ٌ يس آيه 60.
و بالجمله منظور انبياء و کتب آسماني و امريه خداوندي تأليف و محبت و وحدت و اتفاق بين افراد بشر است و منظور شياطين و شيطان صفتان تفرقه و جدايي است بين افراد بين مؤمن و کافر عالم و جاهل عادل و فاسق مشرک و موحد سني و شيعه بايع و مشتري همسايه و همسايه شهر و شهر مملکت و مملکت محله و محله قبيله و قبيله برادر و برادر زوج و زوجه پدر و فرزند و هکذا.