اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
رَبُّکُم أَعلَمُ بِکُم إِن يَشَأ يَرحَمکُم أَو إِن يَشَأ يُعَذِّبکُم وَ ما أَرسَلناکَ عَلَيهِم وَکِيلاً (54)
پروردگار شما داناتر است بشما اگر مشيت او تعلق بگيرد بشما رحم کند ميکند و اگر تعلق بگيرد عذاب کند ميکند و ما نفرستاديم ترا بر آنها وکيل و عهدهدار رَبُّکُم أَعلَمُ بِکُم بعلم ذاتي که عين ذات اقدس اوست و غير متناهي ازلا و ابدا لا يزيد و لا ينقص از باطن و ظاهر و گذشته و آينده شما خبر دارد
جلد 12 - صفحه 270
إِن يَشَأ يَرحَمکُم مشيت الهي تابع حکمت و مصلحت و قابليت محل است که اگر با ايمان از دنيا رفتيد و مورد عفو و تفضل او و شفاعت شفعاء قرار گرفتيد مشمول رحمت او ميشويد أَو إِن يَشَأ يُعَذِّبکُم اگر بدون ايمان رفتيد و خود را از قابليت انداختيد و مستحق عذاب شديد بمقتضاي عدل شما را عذاب ميکند.
ربنا عاملنا بفضلک و لا تعاملنا بعدلک وَ ما أَرسَلناکَ عَلَيهِم وَکِيلًا فقط وظيفه انبياء تبليغ و ارشاد و نصيحت است ديگر عهدهدار نيست که شما حتما هدايت شويد حجت بر شما تمام شده و سلب اختيار از شما نفرموده اگر بحسن اختيار قبول کرديد هدايت شدهايد و اگر بسوء اختيار رد کرديد بضلالت افتادهايد خداوند هم احدي را مجبور بهدايت و ضلالت نفرموده فقط اسباب هدايت را در دسترس شما گذارده چه اسباب تکويني از افاضه عقل و شعور و قوه و قدرت و چه اسباب تشريعي از ارسال رسل و انزال کتب و جعل احکام و مواعظ و نصايح و جعل خلفاء انبياء و علماء اعلام و مبلغين و آمرين بمعروف و ناهين از منکر.