تفسیر اثنی عشری

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی) رَبُّکُمْ أَعْلَمُ بِکُمْ إِنْ يَشَأْ يَرْحَمْکُمْ أَوْ إِنْ يَشَأْ يُعَذِّبْکُمْ وَ ما أَرْسَلْناکَ عَلَيْهِمْ وَکِيلاً (54) بعد از آن خطاب به هر دو فرقه فرمايد: رَبُّکُمْ أَعْلَمُ بِکُمْ‌: پروردگار شما داناتر است به احوال شما و تدبير فرمايد امورات شما را بر وفق حکمت و مصلحت. إِنْ يَشَأْ يَرْحَمْکُمْ‌: اگر بخواهد رحمت کند شما را به فضل و کرم خود. أَوْ إِنْ يَشَأْ يُعَذِّبْکُمْ‌: و اگر خواهد عذاب فرمايد شما را به استحقاق و عدل. نزد بعضى مراد مالک رحمت عذاب است، يا معنى آنکه اگر خواهد، رحمت فرمايد شما را به سبب توبه؛ و اگر خواهد، عذاب فرمايد به سبب اصرار بر معصيت. يا رحمت شما را به خارج کردن از مکه، و نجات از دست مشرکين. و اگر خواهد عذاب فرمايد شما را به تسلط آنها بر شما، و معنى اول اظهر باشد. وَ ما أَرْسَلْناکَ عَلَيْهِمْ وَکِيلًا: و ما نفرستاديم تو را اى پيغمبر بر ايشان و کيل تا به قهر و جبر منع کنى ايشان را از کفر و معاصى، بلکه تو مبلغ فرمايشات ما و بشير و نذير هستى و بر تو بأسى نيست اگر قبول نکنند دعوت تو را و امر فرما اصحاب خود را به مدارا و تحمل و ترک مجادله و مخاصمه. بزرگى فرموده: دستور زندگانى انسان کامل با خدا به صدق، و با خلق به انصاف، و با نفس به قهر، و با زير دستان به شفقت، و با بزرگان به حرمت، و با دوستان به نصيحت، و با دشمنان به مدارا، و با علما بتواضع، و با جاهلان به خاموشى.