تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ إِنْ مِنْ قَرْيَةٍ إِلاَّ نَحْنُ مُهْلِکُوها قَبْلَ يَوْمِ الْقِيامَةِ أَوْ مُعَذِّبُوها عَذاباً شَدِيداً کانَ ذلِکَ فِي الْکِتابِ مَسْطُوراً (58)
بعد از آن حق سبحانه به جهت زيادتى در موعظه مى‌فرمايد:
وَ إِنْ مِنْ قَرْيَةٍ: و نيست هيچ شهرى. إِلَّا نَحْنُ مُهْلِکُوها قَبْلَ يَوْمِ الْقِيامَةِ:
مگر آنکه هلاک کرديم آن را به ميراندن اهل آن پيش از روز قيامت.
أَوْ مُعَذِّبُوها عَذاباً شَدِيداً: يا عذاب فرموديم به عذاب استيصال، پس هلاک نيکان به موت، و هلاک بدان به عذاب باشد. در من لا يحضر «1»- از حضرت صادق عليه السّلام از اين آيه سؤال شد، فرمود: مراد از اين آيه فناء به موت است. نزد بعضى مراد شهرهاى کافران است، يعنى خراب کرديم شهرهاى کفار را به خسف يا هلاک اهل آن تماما به سبب آنچه مرتکب شدند از عظائم معصيت و کفران نعمت. أبو الفتوح رازى رحمه الله از بعضى نقل نموده که «2»:
اين در آخر الزمان باشد. و در اين معنى خبرى از امير المؤمنين عليه السّلام در ملاحم روايت نموده که خطبه فرمود و اين آيه را پرسيدند، حضرت خبر داد که:
هر شهرى از شهرها به چه هلاک شود، کافران را بر سبيل عقوبت، و مؤمنان را بر سبيل امتحان. ابن مسعود گفته: در هر شهرى که زنا و ربا در آن شهر ظاهر شود، خداى تعالى امر فرمايد به هلاک آن شهر. کانَ ذلِکَ فِي الْکِتابِ مَسْطُوراً:
«1» من لا يحضره الفقيه، جلد اوّل، باب 27، حديث 4.
«2» تفسير أبو الفتوح، جلد 6، صفحه 325.
جلد 7 - صفحه 401
آن لا محاله خواهد بود و در لوح محفوظ نوشته شده و خلاف ندارد.