اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ إِن مِن قَريَةٍ إِلاّ نَحن‌ُ مُهلِکُوها قَبل‌َ يَوم‌ِ القِيامَةِ أَو مُعَذِّبُوها عَذاباً شَدِيداً کان‌َ ذلِک‌َ فِي الکِتاب‌ِ مَسطُوراً (58)
و نيست شهرستاني مگر آنکه ما آنها را هلاک ميکنيم قبل از روز قيامت ببلاهاي مهلکه يا عذاب ميکنيم آنها را عذاب شديدي و اينکه هلاکت و عذاب در کتاب الهي نوشته شده و سطر شده وَ إِن مِن قَريَةٍ ان نافيه است و مراد از قريه اهل قريه است و اطلاق قريه در قرآن شامل شهرستان‌هاي بزرگ هم مي‌شود چنانچه بر مکه معظمه اطلاق فرموده وَ کَأَيِّن مِن قَريَةٍ هِي‌َ أَشَدُّ قُوَّةً مِن قَريَتِک‌َ الَّتِي أَخرَجَتک‌َ أَهلَکناهُم فَلا ناصِرَ لَهُم محمّد صلّي اللّه عليه و اله و سلّم آيه 13.
إِلّا نَحن‌ُ مُهلِکُوها قَبل‌َ يَوم‌ِ القِيامَةِ بسبب کفر و شرک و فسق و ظلم أَو مُعَذِّبُوها در قيامت عَذاباً شَدِيداً و تحذير و تهديد بزرگيست بکفار و مشرکين زمان نبي صلّي اللّه عليه و اله و سلّم که قوم انبياء سلف مثل قوم نوح و عاد و ثمود و فرعون و فرعونيان و قوم لوط و اصحاب مدين که بعذابهاي مختلف هلاک شدند و آنهايي که بلاي
جلد 12 - صفحه 274
دنيوي بر آنها نازل نشده بعذاب قيامت معذب ميشوند شما هم گرفتار اينکه دو نوع عذاب ميشويد و نخورد ندارد زيرا کان‌َ ذلِک‌َ فِي الکِتاب‌ِ مَسطُوراً تخويفات و تحذيراتي که در قرآن هست دو قسم است يک قسم بنحو انشاء و توعيد است اينکه نحو ممکن است مورد عفو و مغفرت واقع شود چون خلف وعيد قبيح نيست بخلاف خلف وعد که قبيح است و قسم دوم بنحو اخبار است اينکه تخلف پذير نيست زيرا کذب لازم ميايد.