اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ ما مَنَعَنا أَن نُرسِلَ بِالآياتِ إِلاّ أَن کَذَّبَ بِهَا الأَوَّلُونَ وَ آتَينا ثَمُودَ النّاقَةَ مُبصِرَةً فَظَلَمُوا بِها وَ ما نُرسِلُ بِالآياتِ إِلاّ تَخوِيفاً (59)
و باز نداشت ما را از اينکه بفرستيم بآيات و علامات مگر آنکه تکذيب کردند امم سابقه پيشينيان و داديم ثمود را ناقه بينا کننده پس ظلم کردند بآن ناقه و ما ارسال نميکنيم به آيات مگر براي ترسانيدن در باب معجزات مقدار لازم اتمام حجت است ما زاد بر اينکه مثل تقاضاهايي که از انبياء ميکنند و کفار قريش هم تقاضا ميکردند اگر خداوند اجابت کند و مع ذلک ايمان نياورند بر آنها عذاب نازل ميشود چنانچه ثمود تقاضاي ناقه کردند که از سنگ خاره حضرت صالح بيرون آورد و اجابت شد و مع ذلک ايمان نياوردند و پي کردند ناقه را و فصيل آن را و بعذاب هلاک شدند و سر اينکه خداوند اجابت نفرمود تقاضاهاي آنها را چون ميدانست ايمان نميآورند و بعذاب هلاک ميشوند و در نسل آنها تا دامنه قيامت مؤمنين و صلحاء بايد بوجود بيايند لذا اجابت نفرمود تا بعذاب هلاک نشوند و عذاب آنها را در قيامت خواهد فرمود.
وَ ما مَنَعَنا و منع نميکند ما را أَن نُرسِلَ بِالآياتِ که قوم تقاضا ميکنند مثل اينکه گفتند وَ قالُوا لَن نُؤمِنَ لَکَ حَتّي تَفجُرَ لَنا مِنَ الأَرضِ يَنبُوعاً أَو تَکُونَ لَکَ جَنَّةٌ مِن نَخِيلٍ وَ عِنَبٍ فَتُفَجِّرَ الأَنهارَ خِلالَها تَفجِيراً أَو تُسقِطَ السَّماءَ کَما زَعَمتَ عَلَينا کِسَفاً أَو تَأتِيَ بِاللّهِ وَ المَلائِکَةِ قَبِيلًا أَو يَکُونَ لَکَ بَيتٌ مِن زُخرُفٍ أَو تَرقي فِي السَّماءِ الاية در همين سوره آيه 90 الي 93 تفسيرش ميآيد ان شاء اللّه إِلّا أَن کَذَّبَ بِهَا الأَوَّلُونَ
جلد 12 - صفحه 275
چنانچه اولون که قوم نوح و هود و صالح و لوط و شعيب و موسي تکذيب کردند و بعذاب هلاک شدند و اينها هم تکذيب ميکنند و هلاک ميشوند و براي نمونه ميفرمايد حال ثمود را که قوم صالح بودند.
وَ آتَينا ثَمُودَ النّاقَةَ که تقاضا کردند از صالح و خداوند از سنگ کوه خارج فرمود سپس تقاضاي فصيل او را کردند آنهم خداوند به آنها عطا فرمود معذلک ايمان نياوردند با اينکه (مبصرة) بود و مشاهده کردند و آن قدر شير ميداد که قوم را کافي بود بلکه او را عقر کردند فَظَلَمُوا بِها وَ ما نُرسِلُ بِالآياتِ إِلّا تَخوِيفاً چنانچه حضرت صالح خبر داد به آنها و فرمود قَد جاءَتکُم بَيِّنَةٌ مِن رَبِّکُم هذِهِ ناقَةُ اللّهِ لَکُم آيَةً فَذَرُوها تَأکُل فِي أَرضِ اللّهِ وَ لا تَمَسُّوها بِسُوءٍ فَيَأخُذَکُم عَذابٌ أَلِيمٌ اعراف آيه 73 پس شما هم اگر ايمان نياورديد هلاک ميشويد.