اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ لَقَد کَرَّمنا بَنِي آدَم‌َ وَ حَمَلناهُم فِي البَرِّ وَ البَحرِ وَ رَزَقناهُم مِن‌َ الطَّيِّبات‌ِ وَ فَضَّلناهُم عَلي کَثِيرٍ مِمَّن خَلَقنا تَفضِيلاً (70)
و هر آينه بتحقيق ما گرامي داشتيم و محترم قرار داديم اولاد آدم را و حمل کرديم آنها را در بر و بحر و روزي داديم آنها را از پاکيزه مأکولات و برتري داديم آنها را بر کثيري از کساني که خلق کرديم برتري بسيار مهمي وَ لَقَد کَرَّمنا بَنِي آدَم‌َ تفضلاتي که خداوند در حق اولاد آدم فرموده بسيار است عقل و ادراک و فهم و علم و قدرت باو عنايت شده صورت زيبا قامت رسا حسن و جمال که ميفرمايد در حق خود در خلقت بشر فَتَبارَک‌َ اللّه‌ُ أَحسَن‌ُ الخالِقِين‌َ مؤمنون آيه 14 و نيز ميفرمايد وَ صَوَّرَکُم فَأَحسَن‌َ صُوَرَکُم مؤمن آيه 64 و استعدادي که بتواند از تمام ملائکه بالا زند و درجات اعلاي بهشت را حيازت کند و قرب بپيشگاه احديت پيدا کند.
وَ حَمَلناهُم فِي البَرِّ انعام را مسخر خود کند و سوار شود مثل شتر اسب قاطر حمار و نحو آنها بلکه ماشين و طياره و مثل اينها (و البحر) کشتي و فلکه و طراده وَ رَزَقناهُم مِن‌َ الطَّيِّبات‌ِ از حبوب و لحوم و ثمار و فواکه و مشروبات وَ فَضَّلناهُم عَلي کَثِيرٍ مِمَّن خَلَقنا تَفضِيلًا بعضي باين جمله تمسک کردند که ملائکه افضل از بني آدم هستند، زيرا اگر بني آدم افضل بود ميفرمود علي جميع من خلقنا و بعضي جواب دادند به اينکه مراد از کثير جميع است باين بيان که من خلقنا کثير هستند و اولاد آدم بر آن کثير افضليت دارد لکن تحقيق در مقام اينست که خداوند علاوه از ملک و جن و انس که مخلوقات جسماني و داراي صور و مشخصات هستند عالم ديگري خلق فرموده عالم عقول و مجردات و البته آنها از نوع بني آدم افضل هستند و اينکه منافات ندارد که انبياء و اوصياء افضل باشند چون خلقت اوليه آنها در عالم انوار از همان عالم عقول و مجردات بوده و از اينکه جهت گفتيم که تنافي نيست بين اينکه بگوئيم اول ما خلق اللّه العقل چنانچه حکماء گفتند و بين حديث
جلد 12 - صفحه 286
(اول ما خلق اللّه نوري)
که همان نور مقدسش همان عقل اول است.