اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
يَوم‌َ نَدعُوا کُل‌َّ أُناس‌ٍ بِإِمامِهِم فَمَن أُوتِي‌َ کِتابَه‌ُ بِيَمِينِه‌ِ فَأُولئِک‌َ يَقرَؤُن‌َ کِتابَهُم وَ لا يُظلَمُون‌َ فَتِيلاً (71)
روزي که ميخوانيم هر اناسي را با پيشواي آنها پس کسي که داده شود کتاب او بدست راست او پس اينها قرائت ميکنند کتاب خود را و ظلم نميشود بآنها و لو بمقدار فتيل بسيار قليلي يَوم‌َ نَدعُوا روز قيامت که تمام جن و انس را ميخوانند و دعوت ميکنند در صحراي محشر کل اناس دسته دسته بامامهم باء بمعني مع يعني مع امامهم اهل باطل با پيشواي خود که ميفرمايد وَ جَعَلناهُم أَئِمَّةً يَدعُون‌َ إِلَي النّارِ قصص آيه 41.
و اهل حق با امام حق «حشر محبان علي با علي حشر محبان عمر با عمر» فَمَن أُوتِي‌َ کِتابَه‌ُ بِيَمِينِه‌ِ مؤمنين نامه عملشان بدست راست آنها داده ميشود فَأُولئِک‌َ يَقرَؤُن‌َ کِتابَهُم با فرح و انبساط ميخوانند بر اهل محشر نامه عمل خود را که مملو از اعمال صالحه است بلکه از آنها هم تقاضا ميکنند که بيائيد نامه اعمال ما را بخوانيد که ميفرمايد:
فَأَمّا مَن أُوتِي‌َ کِتابَه‌ُ بِيَمِينِه‌ِ فَيَقُول‌ُ هاؤُم‌ُ اقرَؤُا کِتابِيَه حاقه آيه 19.
وَ لا يُظلَمُون‌َ فَتِيلًا خداوند باحدي ظلم نميکند نه بمؤمن و نه بکافر و مشرک و ضال و گمراه نه باهل حق و نه باهل باطل نه در دنيا و نه در آخرت مؤمن چيزي از مثوبات و فيوضات را کسر نميگذارد و کافر و اهل باطل را زائد بر استحقاق خود عذاب نميکند فَما کان‌َ اللّه‌ُ لِيَظلِمَهُم وَ لکِن کانُوا أَنفُسَهُم يَظلِمُون‌َ توبه آيه 70.
و ظلم يکي از معاني عدل ترک ظلم است و يکي ترک لغو و يکي ترک فعل قبيح توضيحا مسئله عدل يکي از اصول خمسه است توحيد عدل نبوت امامت معاد و مسئله عدل و امامت از اصول مذهب شيعه و اهل خلاف منکر هستند ولي توحيد و نبوت و معاد معتقد جميع فرق مسلمين است و عدل هم سه قسم عدل است بمعني
جلد 12 - صفحه 287
ترک ظلم و بمعني ترک لغو نص قرآنست و تمام فرق مسلمين معترف هستند و اما بمعني ترک قبيح را اشاعره منکرند نه اينکه بگويند خدا فعل قبيح بجا ميآورد بلکه اصل حسن و قبح را عقلا منکر هستند حتي اگر خدا بخواهد پيغمبر خود را جهنم ببرد و ابو جهل و ابو لهب را بهشت فعل قبيحي نکرده و جواب آنها اينست که حسن و قبح از ضروريات اوليه است حتي اطفال رضيع اگر مادر آنها بصورت آنها بخندد تبسم ميکنند و اگر رو ترش کند زجّه مي‌زنند حتي حيوانات حتي سگ اگر لقمه عظيمي نزد او بيندازي دم خود را حرکت ميدهد و اگر سنگ بيندازي پارس ميکند بگذاريم و بگذريم.