تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
يَوْمَ نَدْعُوا کُلَّ أُناسٍ بِإِمامِهِمْ فَمَنْ أُوتِيَ کِتابَهُ بِيَمِينِهِ فَأُولئِکَ يَقْرَؤُنَ کِتابَهُمْ وَ لا يُظْلَمُونَ فَتِيلاً (71)
بعد از ذکر تفضيل بنى آدم بيان فرمايد آن را:
يَوْمَ نَدْعُوا کُلَّ أُناسٍ بِإِمامِهِمْ: ياد بياور روزى را که بخوانيم هر دسته‌اى از مردم را به پيشوا و مقتداى ايشان.
بيان: در آيه شريفه اقوالى است: «1» 1- به نام مقدم و پيشوائى که در مذهب متابعت او نموده باشند از ائمه هدايت يا ضلالت، چنانکه گويند: (يا امامى يا حنفى يا شافعى).
2- به نام دين و ملت خوانند، مانند (يا مسلم يا يهودى يا مجوسى).
3- به نام پيغمبرى که به آنها مبعوث بوده (يا امت موسى عليه السّلام يا امت عيسى عليه السّلام يا امت محمد صلّى اللّه عليه و آله و سلّم).
4- به نام کتاب آنها خوانده شوند (يا اهل التورية يا اهل الانجيل يا اهل القران).
5- تفسير برهان «2»- از حضرت رضا عليه السّلام از اجداد گرام خود فرمود رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم: يدعى کلّ قوم بامام زمانهم و کتاب ربّهم و سنّة نبيّهم:
خوانده شوند هر قومى به امام زمانشان، و کتاب پروردگارشان، و سنت پيغمبرشان.
و نيز يعقوب بن شعيب گويد «3» به حضرت صادق عليه السّلام عرض کردم
«1» مجمع البيان، جلد 3، صفحه 429.
«2» تفسير برهان، جلد 2، صفحه 429.
«3» همان مدرک.
جلد 7 - صفحه 419
(يوم ندعوا کلّ اناس بامامهم) فرمود: مى‌خوانند هر قرنى از اين امت را به امام ايشان. پس مى‌آيد رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم در قرن خود، و حضرت على عليه السّلام با اهل قرن خود، و حضرت امام حسن در قرن خود، و حضرت امام حسين با اهل قرن خود.
جابر بن عبد اللّه از حضرت باقر روايت نموده که «1»: وقتى اين آيه نازل شد، مسلمانان عرض کردند: يا رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله و سلّم آيا امام تمام مردم نيستى؟ فرمود: من پيغمبر خدا هستم به مردمان تماما، و لکن بعد از من ائمه‌اى باشند بر مردم از جانب خدا از اهل بيت من، قيام نمايند در مردم. پس تکذيب ايشان کنند و ظلم نمايند به آنها ائمه کفر و ضلالت و پيروان آنها. پس هر کس دوست بدارد ائمه اهل بيت مرا و پيروى و تصديق نمايد ايشان را، پس او از من، و با من و مرا ملاقات کند. آگاه باشيد و هر که ظلم و تکذيب کند ايشان را، از من نباشد و با من نخواهد بود، و من از او بيزار هستم.
فَمَنْ أُوتِيَ کِتابَهُ بِيَمِينِهِ: پس هر که داده شود نامه اعمالش به دست راستش. فَأُولئِکَ يَقْرَؤُنَ کِتابَهُمْ: پس آن جماعت بخوانند نامه اعمال خود را آشکارا به خوشحالى. وَ لا يُظْلَمُونَ فَتِيلًا: و ظلم گرديده نشوند به نقص اجر، و ثوابشان به قدرت پوستى که در شکاف هسته است، کنايه از کمى و کوچکى باشد.