تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ إِنْ کادُوا لَيَسْتَفِزُّونَکَ مِنَ الْأَرْضِ لِيُخْرِجُوکَ مِنْها وَ إِذاً لا يَلْبَثُونَ خِلافَکَ إِلاَّ قَلِيلاً (76)
شأن نزول «1»: کاشفى نقل نموده که: اهل مکه در اخراج پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم مشورت کردند و رأى آنها بر اين قرار گرفت که دشمنى را زياد کنند به حدى که حضرت مجبور شود به بيرون رفتن؛ آيه شريفه نازل شد.
وَ إِنْ کادُوا لَيَسْتَفِزُّونَکَ مِنَ الْأَرْضِ: و بدرستى که خواستند اهل مکه تا مضطرب کنند و بلغزانند تو را از زمين مکه به سبب دشمنى و مکرشان.
لِيُخْرِجُوکَ مِنْها: تا بيرون کنند تو را از آن زمين. وَ إِذاً لا يَلْبَثُونَ خِلافَکَ: و آنگاه که چنان کنند، درنگ ننمايند بعد از رفتن تو. إِلَّا قَلِيلًا: مگر مدت کمى را و آن چنان شد که بعد از هجرت، به زمانى کم واقعه بدر پيش آمد و هلاک شدند. ابن عباس نقل نموده که «2»: يهود حسد بردند در اقامت حضرت پيغمبر در مدينه. گفتند: يا ابا القاسم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم، مقام انبياء زمين شام بوده، اگر تو پيغمبرى و مىخواهى تصديق تو را کنيم، به شام روى و آنجا ساکن شوى. حضرت پنداشت که اين سخن را بر وجه خير گويند، عزم مسافرت به شام و چند منزل هم دور شد، براى جمع اصحاب توقف نمود، آيه شريفه نازل شد. بنابر قول اول آيه مکى و بنابراين قول آيه مدنى باشد.