تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)
وَ إِنْ کادُوا لَيَسْتَفِزُّونَکَ مِنَ الْأَرْضِ لِيُخْرِجُوکَ مِنْها وَ إِذاً لا يَلْبَثُونَ خِلافَکَ إِلاَّ قَلِيلاً (76) سُنَّةَ مَنْ قَدْ أَرْسَلْنا قَبْلَکَ مِنْ رُسُلِنا وَ لا تَجِدُ لِسُنَّتِنا تَحْوِيلاً (77)
ترجمه
و بدرستيکه نزديک شدند که برانند تو را از زمين تا بيرون کنند تو را از آن و آنگاه درنگ نميکنند بعد از تو مگر کمى
بطريقه کسانيکه فرستاديم پيش از تو از پيمبران خودمان و نيابى براى طريقه ما تبديلى.
تفسير
کفّار مکّه بانواع اذيّت و آزار نزديک شد پيغمبر اکرم را از آنزمين مقدّس مجبور بحرکت و خروج نمايند و خداوند براى تسليت خاطر محترم بآنحضرت خبر داد که چيزى طول نميکشد که بکيفر اعمالشان ميرسند و در جنگ بدر که در سال اوّل بعد از هجرت روى داد تمام آنها بدست امير المؤمنين عليه السّلام و اهل ايمان کشته شدند و بمجازات رسيدند و اين طريقه الهيّه است که اختصاص بحضرت ختمى مرتبت نداشته بلکه هر قومى که پيغمبر خود را اخراج از وطن نمودند خداوند آنها را معذب و مستأصل فرمود و اين دأب و ديدن و طريقه و رويّه الهيّه قابل تغيير و تبديل نبوده و نيست و نخواهد بود و بنابراين مراد از قليل که مستثنى شده زمان فاصل بين هجرت و جنگ بدر است و بعضى گفته‌اند مراد کسانى هستند که در بدر کشته نشدند و بعدا اسلام آوردند و اين خلاف ظاهر است و بعضى بجاى خلافک خلفک قرائت نموده‌اند و بر حسب معنى تفاوتى ندارد.
جلد 3 صفحه 381