اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
قُل کُل‌ٌّ يَعمَل‌ُ عَلي شاکِلَتِه‌ِ فَرَبُّکُم أَعلَم‌ُ بِمَن هُوَ أَهدي سَبِيلاً (84)
بفرما که هر فردي عمل ميکند بر طريقه و عادت و طبيعة و خليقة خود و سليقه خود که صواب و حق ميپندارد پس پروردگار شما داناتر است بکساني که طريقه آنها بهتر است و بهدايت نزديکتر است قُل کُل‌ٌّ يَعمَل‌ُ عَلي شاکِلَتِه‌ِ اموري که از
جلد 12 - صفحه 300
اسباب و مقتضيات افعال و عادات است بسيار است.
اول نطفه که اگر پاک باشد توفيق اعمال خير پيدا ميکند و اگر خراب باشد اعمال شر.
(نطفه پاک ببايد که شود قابل فيض || و رنه هر سنگ و گلي لؤلؤ مرجان نشود)
دوم لقمه حرام در حال نطفه و در حال حمل و در حال ارضاع و سپس در زندگاني دنيوي.
سيم پدر و مادر و استاد و معلّم اگر خوب باشند طفل خوب ميشود و اگر بد باشند بد ميشود.
چهارم رفقاء که
«هم نشين تو از تو به بايد || تا ترا عقل و دين بيفزايد»
«المرء مع جليسه» «المجالسة مؤثرة».
پنجم اخلاق حسنه و اخلاق سيئه سخاوت بخل کبر تواضع حسد و نصح و هکذا ششم عادات که بهر طريقه و عملي عادت کرد تغيير آن مشکل است.
هفتم دوره و زمان و مملکت که ميگويند (خواهي نشوي رسوا همرنگ جماعت شو) و غير اينها و لکن تمام بنحو اقتضاء است علية ندارد قابل تغيير هست فَرَبُّکُم أَعلَم‌ُ بِمَن هُوَ أَهدي سَبِيلًا هر کسي ميگويد مشي من صحيح و حق است و غير آن باطل و فاسد است يهودي نصراني مشرک مخالف، مؤمن، کافر، عادل، فاسق و لکن خداوند که عالم بظاهر و باطن است و خوب و بد را ميداند او داناتر است بکساني که بطريقه حقه مشي ميکنند و بهترين راه را اتخاذ کردند و آن طريقه‌ايست که خود بتوسط انبياء تعيين فرموده.