اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
قُل لَو کانَ فِي الأَرضِ مَلائِکَةٌ يَمشُونَ مُطمَئِنِّينَ لَنَزَّلنا عَلَيهِم مِنَ السَّماءِ مَلَکاً رَسُولاً (95)
بفرما بآنها که اگر بود در زمين ملائکه که در جامعه رفت و آمد داشتند و مطمئن بودند هر آينه نازل ميکرديم بر آنها از آسمان ملک که رسول باشد بر آنها مفسرين تفسيرهاي باردي براي کلمه مطمئنين کردهاند که ما از نقل آنها خودداري ميکنيم رجوع کنيد بمجمع البيان و فقط اکتفاء ميکنيم بآنچه بنظر ميآيد و ميتوان از ظاهر آيه استفاده نمود و اللّه العالم.
قُل لَو کانَ فِي الأَرضِ مَلائِکَةٌ يَمشُونَ مُطمَئِنِّينَ گفتيم ملائکه اگر بنا شد بيايند در زمين و با اهل زمين تماس بگيرند بايد بصورت بشري متصور شوند چنانچه براي حضرت ابراهيم نازل شدند و بشارت باسحق و يعقوب دادند و ساره عيال ابراهيم آنها را مشاهده کرد و با او تکلّم کردند و همچنين بر لوط وارد شدند و زن لوط آنها را مشاهده کرد و بقوم لوط خبر داد و آنها هم آمدند و مشاهده کردند و اراده سويي در حق آنها کردند لذا ميفرمايد بگو اگر چنين بود که ملائکه در زمين بصورت بشري در آيند و با شما تماس بگيرند و با شما مشي کنند رفت و آمد کنند اگر اطمينان داشتند که شما تصديق آنها را ميکنيد و رسالت آنها را ميپذيريد و در مقام اذيت و آزار آنها برنميائيد ما هم لَنَزَّلنا عَلَيهِم مِنَ السَّماءِ مَلَکاً رَسُولًا لکن چنين نيست شما نه تصديق آنها را ميکنيد و نه رسالت آنها را ميپذيريد و در مقام اذيت و آزار آنها برميآئيد.
چنانچه با انبياء و رسل الهي کرديد و ميکنيد زيرا اگر حقيقتا و واقعا قصد شما پاک بود و چون يقين پيدا ميکرديد و ميگرويديد و اطاعت ميکرديد و دست از شرک و اعمال سيّئه و اخلاق رذيله برميداشتيد بوجود همين انبياء و رسل با اقامه معجزه و دليل واضح روشن ايمان ميآورديد و اينکه اندازه اذيت بآنها نمي کرديد ولي شما چه اندازه از آنها را کشتيد و چه اندازه بآنها اذيت روا داشتيد
جلد 12 - صفحه 309
و چه اندازه آنها را تبعيد کرديد با ملائکه هم همين نحو معامله ميکرديد مگر عقل شما شما را از اينکه مزخرفات منع نميکند مگر عقلاء شما را پند نميدادند مگر اينکه همه علماء و دانشمندان و صلحاء شما را متذکر نميکردند با آنها چه کرديد با ملائکه هم همين رفتار را ميکنيد.