اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ لَقَد آتَينا مُوسي تِسع‌َ آيات‌ٍ بَيِّنات‌ٍ فَسئَل بَنِي إِسرائِيل‌َ إِذ جاءَهُم فَقال‌َ لَه‌ُ فِرعَون‌ُ إِنِّي لَأَظُنُّک‌َ يا مُوسي مَسحُوراً (101)
و هر آينه بتحقيق داديم موسي را نه آيه واضح روشن پس سؤال کن بني اسرائيل را زماني که آمد آنها را پس گفت فرعون بموسي محققا من گمان ميکنم ترا موسي سحر شده‌اي و نظير اينکه آيه در بيان آيات موسي در سوره نمل آيه 12 است‌‌قال‌‌به فِي تِسع‌ِ آيات‌ٍ إِلي فِرعَون‌َ وَ قَومِه‌ِ وَ لَقَد آتَينا مُوسي تِسع‌َ آيات‌ٍ بَيِّنات‌ٍ مفسرين اختلاف کردند در اينکه نه آيه و مدرکي اقامه نکردند بر دعواي خود و اخبار هم في الجمله اختلاف دارد بلکه در بعضي تمام تسعه را نقل نکرده‌اند و تفسير برأي هم باطل و آنچه بنظر ميرسد و اللّه العالم اينکه آيات و معجزات موسي عليه السّلام بيش
جلد 12 - صفحه 315
از 9 معجزه بوده و از آيه هم انحصار استفاده نميشود زيرا اثبات شي‌ء نفي ما عدا را نمي‌کند و از آيه سوره نمل هم استفاده ميشود که معجزاتي که بعد از هلاکت فرعون و قوم او صادر شده از اينکه تسعه خارج است مثل اينکه عصا بزند بر سنگ دوازده چشمه آب ظاهر شود يا کوه طور را بالاي سر بني اسرائيل قرار دهد يا من‌ّ و سلوي بر آنها نازل شود هفتاد نفر آنها که هلاک شدند زنده شوند يا ابر سايه بر آنها بيندازد و امثال اينها چون ميفرمايد:
قال‌‌به‌إِلي فِرعَون‌َ وَ قَومِه‌ِ و اما آياتي که فرعون و قوم او مشاهده کردند.
«1» عصا ثعبان شد.
«2» يد و بيضاء و اينکه دو در ابتداء دعوت فرعون بود که ميفرمايد فَذانِک‌َ بُرهانان‌ِ مِن رَبِّک‌َ إِلي فِرعَون‌َ وَ مَلَائِه‌ِ قصص آيه 32.
«3» طوفان.
«4» جراد.
«5» قمّل.
«6» ضفادع.
«7» دم که اينکه پنج را ميفرمايد فَأَرسَلنا عَلَيهِم‌ُ الطُّوفان‌َ وَ الجَرادَ وَ القُمَّل‌َ وَ الضَّفادِع‌َ وَ الدَّم‌َ آيات‌ٍ مُفَصَّلات‌ٍ اعراف آيه 130.
«8» سنين قحطي.
«9» نقص ثمرات که اينکه دو را ميفرمايد وَ لَقَد أَخَذنا آل‌َ فِرعَون‌َ بِالسِّنِين‌َ وَ نَقص‌ٍ مِن‌َ الثَّمَرات‌ِ اعراف آيه 127 فَسئَل بَنِي إِسرائِيل‌َ إِذ جاءَهُم سؤال حضرت نه براي کشف صدق باشد بعد از خبر دادن خدا بلکه براي اينست که قوم مطلع شوند که اينکه آيات را که خداوند بيان فرموده بني اسرائيل هم اقرار و اعتراف دارند و در کتب عهد قديم آنها ثبت است و اينکه آيات پس از آمدن موسي بود بر بني اسرائيل و مع ذلک.
فَقال‌َ لَه‌ُ فِرعَون‌ُ إِنِّي لَأَظُنُّک‌َ يا مُوسي مَسحُوراً مسحور بمعني اينکه ترا
جلد 12 - صفحه 316
سحر کردند نيست بلکه بتو تعليم سحر کردند يا اينکه مفعول بمعني فاعل است مثل مشموم و ميمون بمعني شائم و يا من، لکن بنظر مناسب ميآيد بمعني مخدوع يعني ترا فريب دادند و وادار کردند که بيايي و اينکه سحرها را بکني گول خورده‌اي بقرينه آيه بعد.