تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ بِالْحَقِّ أَنْزَلْناهُ وَ بِالْحَقِّ نَزَلَ وَ ما أَرْسَلْناکَ إِلاَّ مُبَشِّراً وَ نَذِيراً (105)
وَ بِالْحَقِّ أَنْزَلْناهُ: و به حق نازل فرموديم قرآن را، يعنى قرآن را نازل نموديم در حالتى که ملتبس است به راستى و درستى و حق، که آن مقتضاى انزال بود از هدايت و ارشاد و عمل به مضمون آن. وَ بِالْحَقِّ نَزَلَ: و به حق نازل شد قرآن، يعنى قرآن نازل نشد مگر آنکه متلبّس بود به حق و صواب. در تبيان «1»- فرموده حرف «باء» به معنى «على» و مراد از حق، حضرت رسالت است يعنى «على محمّد نزل القران» بر حضرت محمد صلّى اللّه عليه و آله و سلّم نازل شد قرآن. بعضى در تفسير اين آيه گفته‌اند که نازل ننموديم قرآن را از آسمان مگر به دسته‌اى از ملائکه، و نازل ننموديم بر پيغمبر مگر محفوظ به ملائکه از مخالطه شيطان. ممکن است مراد آيه نفى طارى شدن بطلان باشد به قرآن در اول امر و آخر امر.
عبرت: تفسير کاشفى از مدارک نقل نموده از بعضى اهل صلاح که:
محمد بن سماک بيمار شد، قاروره او را نزد طبيب نصرانى مى‌برديم. مردى نيکو روى خوشگوى جامه نيکو پوشيده به ما رسيد، و صورت حال پرسيد. ما بيان کرديم، فرمود: سبحان اللّه در مهمّ دوست خدا از دشمن خدا استغاثه
«1» تبيان جلد 6 صفحه 530.
جلد 7 - صفحه 456
مى‌کنيد. باز گرديد و به ابن سماک گوئيد: دست خود به موضع درد گذارد و بگويد: (وَ بِالْحَقِّ أَنْزَلْناهُ وَ بِالْحَقِّ نَزَلَ) اين بگفت و از چشم غايب شد. باز گشتيم، و به او گفتيم، او چنين نمود، و اين کلمات با برکات بگفت، شفا يافت. و گفته‌اند آن شخص خضر عليه السّلام بوده.
وَ ما أَرْسَلْناکَ إِلَّا مُبَشِّراً وَ نَذِيراً: و نفرستاديم تو را اى پيغمبر مگر در حالتى که مژده دهنده باشى فرمانبرداران را به ثواب، و ترساننده مر نافرمانان را به عقاب. حاصل آنکه: بر تو است بشارت دادن و ترسانيدن، خواه تصديق کنند يا انکار نمايند.