تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ قُرْآناً فَرَقْناهُ لِتَقْرَأَهُ عَلَى النَّاسِ عَلى مُکْثٍ وَ نَزَّلْناهُ تَنْزِيلاً (106)
وَ قُرْآناً فَرَقْناهُ: و قرآن را پراکنده فرستاديم، يعنى آيه آيه و سوره سوره.
لِتَقْرَأَهُ عَلَى النَّاسِ عَلى مُکْثٍ: تا بخوانى آن را بر مردمان به آهستگى و تأنى تا در هر آيتى و سوره‌اى خوب تأمل کنند و نهايت تدبر و تفکر را در آن نمايند، چون آسانتر است به حفظ و نزديکتر به فهم و از مضامين آن کمالات علمى و عملى و سعادت دنيوى و اخروى را دريابند. يا تفريق کرديم به حق از باطل، يعنى در آن تبيين و تميز حق نموديم از باطل. يا مراد تفريق آنکه انزال نموديم بعضى آن را خبر و بعض را امر و بعضى را نهى و بعض آن را وعد و بعض آن را وعيد. وَ نَزَّلْناهُ تَنْزِيلًا: و نازل کرديم آن را به حسب حوائج و حوادث، نازل کردنى در مدت بيست سال بر وفق حکمت و مصلحت.
تبصره: خداوند حميد، به حکمت و مصلحت، قرآن مجيد را بر حضرت ختمى مرتبت صلّى اللّه عليه و آله و سلّم نازل فرمود در حالتى که تمام احتياجات معاش و معاد کليه نوع بشر را حاوى، و احکام متقنه آن تا انقراض عالم باقى، و آيات باهره آن براى ارشاد و هدايت مردم سارى است. پس مقتضيات دهر، موجب تغيير و تبديل آن نشود، و به سبب مرور ايام، کهنه و
جلد 7 - صفحه 457
مندرس نگردد، بلکه در هر عصر نسبت به هر قومى جديد باشد.
در عيون «1»- از حضرت رضا از پدر بزرگوارش عليهما السّلام که سؤال شد از حضرت صادق عليه السّلام ما بال القران لا يزداد على النّشر و الدّرس الّا غضاضة؟ فقال: لأنّ اللّه تبارک و تعالى لم يجعله لزمان دون زمان و لا لناس دون ناس فهو فى کلّ زمان جديد و عند کلّ قوم غضّ الى يوم القيمة:
چيست قرآن را که زياد نشود بر نشر و درس مگر تازگى؟ فرمود: به جهت آنکه خداوند تبارک و تعالى قرار نداده است قرآن را براى زمانى سواى زمانى، و نه براى مردمى سواى مردمى، پس قرآن در هر زمانى جديد، و نزد هر قومى تازه باشد تا روز قيامت.