اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
قُل آمِنُوا بِه‌ِ أَو لا تُؤمِنُوا إِن‌َّ الَّذِين‌َ أُوتُوا العِلم‌َ مِن قَبلِه‌ِ إِذا يُتلي عَلَيهِم يَخِرُّون‌َ لِلأَذقان‌ِ سُجَّداً (107) وَ يَقُولُون‌َ سُبحان‌َ رَبِّنا إِن کان‌َ وَعدُ رَبِّنا لَمَفعُولاً (108)
بفرما باين منکرين شما چه ايمان بياوريد بقرآن مجيد و چه ايمان نياوريد محققا کساني که بآنها علم افاضه شده از پيش از قرآن زماني که تلاوت شود بر آنها آيات شريفه قرآن ميافتند بذقن‌هاي خود بحال سجده و ميگويند منزّه است پروردگار ما البتّه ميباشد وعده پروردگار ما عملي شده يعني بوعده خود وفا ميفرمايد قُل آمِنُوا بِه‌ِ أَو لا تُؤمِنُوا ايمان شما بقرآن بنفع خود شما است و عدم ايمان شما
جلد 12 - صفحه 320
بضرر خود احدي احتياج بايمان شما ندارد نه خداوند احتياج دارد و نه ديگران هر کس بعمل خود نتيجه خوب بايد ميگيرد لا تَزِرُ وازِرَةٌ وِزرَ أُخري زمر آيه 9 إِن‌َّ الَّذِين‌َ أُوتُوا العِلم‌َ مِن قَبلِه‌ِ يعني قبل از نزول قرآن علم بنبوّت و صدق رسول داشتند بواسطه مشاهده اخلاق حضرت رسالت و معجزات صادره از آن بزرگوار ايمان آورده بودند چه از کساني که بر طبق عقائد حقه بودند مثل حضرت ابي طالب و بسياري که از ترس مشرکين و کفار اظهار نميکردند و چه از مشرکين و اهل کتاب از يهود و نصاري که در کتب انبياء سلف ديده بودند و انتظار داشتند إِذا يُتلي عَلَيهِم پس از نزول و تلاوت قرآن بر آنها يَخِرُّون‌َ لِلأَذقان‌ِ سُجَّداً که اينکه سجده دلالت ميکند بکمال تصديق و تواضع و قبول و تشکّر و تعبير باذقان براي اينست که سجده کامل آن است که جبهه و ذقن روي خاک گذارده شود و صورت بخاک گذاردن است و در باب سجده اخباري داريم که اگر جبهه مانعي دارد طرف راست و اگر آنهم مانع دارد طرف چپ و اگر تمام وجه مانع دارد ذقن که تمام اينها صدق سجده ميکند وَ يَقُولُون‌َ سُبحان‌َ رَبِّنا پروردگار ما منزّه و مبرّي از هر عيب و نقصانست آنچه بفرمايد صدق و بجا و بموقع است إِن کان‌َ وَعدُ رَبِّنا لَمَفعُولًا وعده‌هاي بهشت و مثوبات بر اهل ايمان و اهل تقوي و عاملين بصالحات و وعده‌هاي بعذاب بر غير مؤمن و غير صالح و غير متقي تمام واقع شدني است حتّي وعده بتوابين و مشمولين عفو و مغفرت و شفاعت.