اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
قُل‌ِ ادعُوا اللّه‌َ أَوِ ادعُوا الرَّحمن‌َ أَيًّا ما تَدعُوا فَلَه‌ُ الأَسماءُ الحُسني وَ لا تَجهَر بِصَلاتِک‌َ وَ لا تُخافِت بِها وَ ابتَغ‌ِ بَين‌َ ذلِک‌َ سَبِيلاً (110)
بفرما بخوانيد خداوند تبارک و تعالي را باسم اللّه يا بخوانيد باسم الرحمن بهر اسمي بخوانيد از براي خدا اسماء حسني هست و جهر نکن بنماز و اخفات هم نکن و طلب کن بين جهر و اخفات راهي را که نه جهر باشد و نه اخفات قُل‌ِ ادعُوا اللّه‌َ بنده در هر حالي که باشد بايد توجه او بخدا باشد و بذکر خدا که گفتند
ذکر اللّه حسن في کل حال
چه باسم اللّه بخوانيد يا اللّه يا اللّه که در حديث داريم که هر که خدا را باين اسم بخواند جواب ميآيد که اي بنده من ما حاجتک بکلمه لبّيک أَوِ ادعُوا الرَّحمن‌َ بگويد يا رحمن يا رحمن و ذکر اينکه دو اسم از باب مثال است و چون اينکه دو اسم از اسامي مختص بذات است است بر غير خدا اطلاق نميشود اينکه دو را ذکر فرمود أَيًّا ما تَدعُوا فَلَه‌ُ الأَسماءُ الحُسني از براي خدا هزار اسم است که در جوشن کبير در صد فصل بيان فرموده و گفتند و در اخبار داريم که اسماء حسني
جلد 12 - صفحه 322
نود و نه اسم است که در قرآن مجيد ذکر شده و در حديث معيّن فرموده که در هر سوره خود اسم ذکر شده که نقل حديث طويل است بمحل آن رجوع کنيد شرح اسماء الحسني و خداوند را بهر اسمي بخوانيد اجابت ميفرمايد چنانچه ميفرمايد وَ قال‌َ رَبُّکُم‌ُ ادعُونِي أَستَجِب لَکُم الاية مؤمن آيه 62.
وَ لا تَجهَر بِصَلاتِک‌َ وَ لا تُخافِت بِها مسئله جهر و اخفات در فقه بيان شده صلوات جهريّه مغرب و عشاء و صبح و اخفاتيه ظهر و عصر و در ساير صلوات مخير است و حدّ جهر آنست که بحدّ داد و فرياد نرسد و از استماع کساني که در جنب مصلّي هستند کمتر نباشد و حدّ اخفات آنست که خود مصلّي اگر آفت در گوشش نباشد استماع کند و بعبارت اوضح جهر جوهر صوت است و اخفات بدون جوهر و اينست مراد از وَ ابتَغ‌ِ بَين‌َ ذلِک‌َ سَبِيلًا و مراد از جهر منتهي فرياد و داد است و از اخفات منتهي اينکه خود مصلّي هم نشنود.