تفسیر اثنی عشری

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی) إِنْ يَنْصُرْکُمُ اللَّهُ فَلا غالِبَ لَکُمْ وَ إِنْ يَخْذُلْکُمْ فَمَنْ ذَا الَّذِي يَنْصُرُکُمْ مِنْ بَعْدِهِ وَ عَلَى اللَّهِ فَلْيَتَوَکَّلِ الْمُؤْمِنُونَ (160) بعد از آن بيان فرمايد که نصرت و ظفر بر دشمنان، منوط به اراده حق تعالى است: إِنْ يَنْصُرْکُمُ اللَّهُ‌: اگر نصرت فرمايد شما را خداوند، فَلا غالِبَ لَکُمْ‌: پس نيست هيچ غلبه کننده بر شما، چنانچه در حرب بدر واقع شد و به نصرت الهى با کمى عدد و نداشتن سلاح مغلوب نشديد. وَ إِنْ يَخْذُلْکُمْ‌: و اگر فرو گذارد و مخذول نمايد شما را، فَمَنْ ذَا الَّذِي يَنْصُرُکُمْ مِنْ بَعْدِهِ‌، پس کيست آنکه يارى دهد شما را بعد از خذلان او. اين فرمايش تنبيه است بر مقتضاى توکل و تحريص بر آن چيزى که مستحق نصرت حق تعالى و تحذير بر آنچه موجب خذلان سبحانى باشد. وَ عَلَى اللَّهِ فَلْيَتَوَکَّلِ الْمُؤْمِنُونَ‌: و بر کرم الهى پس بايد توکل نمايند مؤمنان، و متيقن شوند به آنکه غير ذات احديّت، ناصرى نخواهد بود. تنبيه: نصرت بر دو قسم باشد: 1- نصرت به غلبه در معرکه حرب و جهاد. 2- نصرت به حجّت و برهان، بنابراين هميشه نصرت الهى با مؤمنان است، اگر غالب شوند بر کفار، پس نصرت يافته‌اند به غلبه؛ و اگر به حکمت و مصلحتى به حسب ظاهر مغلوب شوند، پس هر آينه در واقع منصورند به حجّت و برهان.