اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ قُل‌ِ الحَق‌ُّ مِن رَبِّکُم فَمَن شاءَ فَليُؤمِن وَ مَن شاءَ فَليَکفُر إِنّا أَعتَدنا لِلظّالِمِين‌َ ناراً أَحاطَ بِهِم سُرادِقُها وَ إِن يَستَغِيثُوا يُغاثُوا بِماءٍ کَالمُهل‌ِ يَشوِي الوُجُوه‌َ بِئس‌َ الشَّراب‌ُ وَ ساءَت مُرتَفَقاً «29»
و بفرما حق از طرف پروردگار شما است پس هر کس بخواهد پس ايمان مي‌آورد و هر کس که بخواهد پس کافر ميشود محققا ما مهيا کرده‌ايم از براي ستمکاران آتشي را که احاطه کرده است بآنها خيام و پرده‌هاي آن و اگر استغاثه کنند از عطش و سوزندگي بآنها داده ميشود به آبي که مثل فلز آب شده که مقابل صورت که مي‌آيد گوشت صورت را پخته و بريان مي‌کند بدتر آبيست و بد پشتگاه و متکائيست آن آتش وَ قُل‌ِ الحَق‌ُّ مِن رَبِّکُم آنچه از طرف پروردگار است حق و ثابت و مطابق با واقع و موافق با حکمت و صلاح و درست و بجا است چه از ارسال رسل و انزال کتب و جعل احکام و وعد و وعيد و غير اينها باشد يُخرِجُهُم مِن‌َ الظُّلُمات‌ِ إِلَي النُّورِ.
جلد 12 - صفحه 349
در مقابل طاغوت شيطان و اولياء او که هر چه از طرف آنها باشد باطل و عاطل و فساد و ضلالت است يُخرِجُونَهُم مِن‌َ النُّورِ إِلَي الظُّلُمات‌ِ فَمَن شاءَ فَليُؤمِن هر که رجوع بعقل کرد و طالب حق شد پس ايمان مي‌آورد و مي‌پذيرد و قبول مي‌کند و بصراط مستقيم بسعادت و رستگاري نائل ميشود وَ مَن شاءَ فَليَکفُر و هر که تابع شهوت و هوا پرستي و متابع! شياطين انسي و جني شد پس کافر ميشود و زير بار نمي‌رود و در سبل شيطاني سير مي‌کند إِنّا أَعتَدنا لِلظّالِمِين‌َ چه ظلم در عقائد باشد شرک و کفر و چه ظلم بغير باشد بانبياء و اوصياء و مؤمنين و چه ظلم بنفس باشد از صفات خبيثه و اعمال سيّئه ما براي آنها قبلا مهيا کرده‌ايم ناراً أَحاطَ بِهِم سُرادِقُها از اينکه جمله چند نکته استفاده ميشود، يکي آنکه جنت و نار قبلا خلق شده خلافا بکساني که ميگويند روز قيامت خلق ميشود، ديگر آنکه اهل نار آتش بآنها احاطه دارد از شش جهت که تعبير بسرادق فرموده، ديگر آنکه راه فرار بر آنها بسته ميشود مثل کسي که در خيمه او را حبس کرده باشند وَ إِن يَستَغِيثُوا و هر چه استغاثه کنند و فرياد رس طلب کنند يُغاثُوا بِماءٍ کَالمُهل‌ِ بفرياد آنها مي‌رسند با يک آبي مثل مس آب شده يا ساير فلزات که تعبير بمهل فرموده يَشوِي الوُجُوه‌َ مقابل صورت که مي‌آيد صورت گداخته ميشود و پخته ميگردد.
بِئس‌َ الشَّراب‌ُ بسيار آب بديست يکي از آب‌هاي جهنم مهل يکي صديد يکي غساق يکي حميم وَ ساءَت مُرتَفَقاً مرتفق تکيه گاه و پناهگاهست آتش جهنم تکيه‌گاه آنها است از هر طرفي توجّه کنند آتش است اعاذنا اللّه.