1- خداوند محيط است، «وَ اللَّهُ مُحِيطٌ» «2»؛ هم لطفش احاطه دارد، «رَحْمَتِي وَسِعَتْ کُلَّ شَيْءٍ» «3» وهم قهرش فراگير است. «أُحِيطَ بِثَمَرِهِ»
2- کيفر خداوند در کمين مغروران است. «أُحِيطَ بِثَمَرِهِ»
3- حوادث و عذابهاى الهى، پيامد افکار و اعمال بد ماست. به دنبالِ کفر و کفرانِ صاحب باغ در آيات قبل، «أُحِيطَ بِثَمَرِهِ» آمده است.
4- نااميدىها وحالات درونى، در ظاهر وکردار انسان اثر مىگذارد. «يُقَلِّبُ کَفَّيْهِ»
5- دنياطلبان، ابتدا از حوادث تحليل اقتصادى مىکنند، سپس تحليل معنوى. (در اين آيه ابتدا حسرت بر پولهاى خرج شده است، سپس غصّه براى شرک)
«1». کهف، 38.
«2». بقره، 19.
«3». اعراف، 156.
جلد 5 - صفحه 176
6- عذابهاى دنيوى، بيدارباشى براى وجدانهاى خفته و دلهاى غافل است.
أُحِيطَ بِثَمَرِهِ ... يَقُولُ يا لَيْتَنِي