اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ اضرِب لَهُم مَثَل‌َ الحَياةِ الدُّنيا کَماءٍ أَنزَلناه‌ُ مِن‌َ السَّماءِ فَاختَلَطَ بِه‌ِ نَبات‌ُ الأَرض‌ِ فَأَصبَح‌َ هَشِيماً تَذرُوه‌ُ الرِّياح‌ُ وَ کان‌َ اللّه‌ُ عَلي کُل‌ِّ شَي‌ءٍ مُقتَدِراً (45)
و بزن از براي اينکه متکبّرين و متموّلين و کفّار و مشرکين مثل حيات دنيوي را مثل آبي است که ما نازل کنيم او را از طرف بالا، پس آميخته شود بآن گياه هاي زمين. پس صبح ميکند خشک و در هم شکسته پراکنده ميکند آنها را بادها و هست خداوند بر هر چيز مقتدر.
توضيح کلام: اينکه در بيابان‌ها که وسيله آب از نهر و چشمه و چاه نيست و زمين خشک و ساده است موقعي که باران مي‌بارد گياه‌هاي خود روي در آنها مي‌رويد و زمين سبز و خرّم ميشود، پس از آن باران قطع شود بفاصله کمي زمين خشک ميشود و اينکه علف‌ها چون ريشه ثابتي ندارد و آب بآنها نمي‌رسد خشک ميشود و بتوسط بادها پراکنده بيابان ميشود خداوند حيات دنيوي را تشبيه باين گياهها فرمود چهار صباحي تر و تازه و خرّم ميشود، سپس رو بنکس ميگذارد تا اجل ميرسد خشک ميشود، پس از آن خاک ميشود چون ريشه ثابت ندارد، مثل
جلد 12 - صفحه 361
حيات اخروي نيست که ابد الآبادتر و تازه نه نکس دارد و نه خشک ميشود و نه پراکنده لذا ميفرمايد:
وَ اضرِب لَهُم مرجع ضمير هم، کساني هستند که مغرور بدنيا شدند و علاقه‌مند به مال و جاه و رياست آن شدند يا من بدنيا اشتغل- قد غرّه طول- الأمل- و الموت يأتي بغتة- و القبر صندوق العمل مَثَل‌َ الحَياةِ الدُّنيا که تمام لذائذ و نعم آن مخلوط و مقرون بهزار گونه بلا و مصيبة است
دار بالبلاء محفوفة و بالغدر موصوفة
دار محنة و بلية کَماءٍ أَنزَلناه‌ُ مِن‌َ السَّماءِ ماء، آن ماء الحيوة است که آن بآن افاضه ميشود مثل باران که قطره قطره نازل ميشود فَاختَلَطَ بِه‌ِ نَبات‌ُ الأَرض‌ِ نبات روح مال و بنون و عشيره و قبيله و رياست و غلبه است فَأَصبَح‌َ هَشِيماً که اجل رسيد تمام آنچه داشت پراکنده صحراي دنيا شده مالش رياستش نصيب ديگران شد تَذرُوه‌ُ الرِّياح‌ُ تمام را باد برد و بهر گوشه‌اي انداخت وَ کان‌َ اللّه‌ُ عَلي کُل‌ِّ شَي‌ءٍ مُقتَدِراً قدرة توانايي است، اقتدار تسلط و غلبه است، تمام تحت سلطه او هستند، تمام اينها عاريه است، يک روز ميدهد و يک روز پس ميگيرد.