اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
المالُ وَ البَنُونَ زِينَةُ الحَياةِ الدُّنيا وَ الباقِياتُ الصّالِحاتُ خَيرٌ عِندَ رَبِّکَ ثَواباً وَ خَيرٌ أَمَلاً (46)
مال و پسران زينة حيات دنيا هستند، ولي اعمال صالحه که بر انسان باقي ميماند بهتر است نزد پروردگار توهم از حيث ثواب و هم باعث اميدواري است.
انسان سه چيز دارد که در دنيا باو عنايت شده که موقعي که بدنيا آمد هيچ نداشت، يکي مال است که بدست آورده تا حين موت است، بلکه قبل الموت که گفتند منجزات مريض از ثلث خارج ميشود، و تعبير بمال از باب مثال است بلکه مطلق دارايي از جاه و مقام و رياست و عنوان دوّم بنون و اينهم از باب مثال
جلد 12 - صفحه 362
است و مثل بنون و نبات و ذراري و ارحام و قبيله و عشيره و اتباع و لشکر و عسکر و غير اينها، و اينها تا لب گور است و بسيار احترام گذارند مجلس ترحيم مردانه و زنانه و هفته و چهله و سال است.
سوّم عمل است که با خود در قبر ميبرد و از او جدا نميشود، اما مال دارد در حديث که ميفرمايد
يؤتي بصاحب المال يوم القيامة فيسئل عنه عما اکتسبت و في ما انفقت
اگر از ممّر حلال بدست آورده و مصرف عبادات ماليه کرده بهترين مال است، و اگر از راه حرام بدست آورده و مصرف حرام کرده
يؤمر به الي النار
و اما اولاد اگر صالح باشند در تمام اعمال صالحه آنها شرکت دارد، و بعلاوه خيرات و مبرات و طلب مغفرت براي او ميکنند، لذا ميفرمايد:
المالُ وَ البَنُونَ زِينَةُ الحَياةِ الدُّنيا نظر به اينکه انسان در دنيا شدّة احتياج باين دو امر دارد در طلب تمايلات از خانه منزل لباس رزق احتياج بمال دارد، و در دفع منافرات دفع دشمن و سارق و ظالم احتياج باولاد و انصار دارد، خداوند باين دو نعمت بزرگ زندگاني او را تأمين، و اما در آخرت احتياجش از اينکه دو بريده ميشود.
يَومَ لا يَنفَعُ مالٌ وَ لا بَنُونَ شعراء آيه 88، و شدّت احتياج باعمال صالحه و عقايد حقّه و اخلاق فاضله دارد، ميفرمايد:
وَ الباقِياتُ الصّالِحاتُ که ايمان و صفات حميده و عبادات صحيحه است.
خَيرٌ عِندَ رَبِّکَ هم مورث مثويات ميشود و هم اميدوار ثَواباً وَ خَيرٌ أَمَلًا.