تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
أَ فَمَنِ اتَّبَعَ رِضْوانَ اللَّهِ کَمَنْ باءَ بِسَخَطٍ مِنَ اللَّهِ وَ مَأْواهُ جَهَنَّمُ وَ بِئْسَ الْمَصِيرُ (162)
شأن نزول: مروى است در حينى که حضرت اصحاب را امر فرمود به توجه احد، جمعى از منافقان متقاعد شدند و بعضى از مؤمنان تابع آنها گرديدند؛ حق تعالى آيه شريفه نازل فرمود:
أَ فَمَنِ اتَّبَعَ رِضْوانَ اللَّهِ: (استفهام انکارى) آيا پس کسى که پيروى نمايد رضاى خدا را به طاعت و عبادت، کَمَنْ باءَ بِسَخَطٍ مِنَ اللَّهِ: مثل کسى باشد که بازگردد به غضب و خشمى از خداى تعالى به سبب معصيت و مخالفت، وَ مَأْواهُ جَهَنَّمُ: و آرامگاه او جهنم باشد، وَ بِئْسَ الْمَصِيرُ: و بد جاى بازگشتى است جهنم. معنى آيه شريفه آنکه: نيست مساوى کسى که پيروى امر الهى نمايد، با آنکه مخالفت نمايد، زيرا اول را مأوى بهشت، و ثانى را جهنم است.
بيان: مفسرين را در آيه شريفه دو قول است: 1- آنکه هر که تابع رضاى الهى شود در جهاد، نيست مانند کسى که مخالفت نمايد و مورد سخط سبحانى واقع شود، که مناسب با شأن نزول است. 2- آنکه هر که تابع شود رضاى خدا را در ترک غلول و خيانت، مانند کسى نيست که خيانت ورزد، لکن چون آيات قرآنى عبرت به عموم لفظ است، بنابراين آيه عام باشد نسبت به تمام آنچه رضاى الهى باشد از طاعات و عبادات و تمام آنچه را که سخط سبحانى باشد از منکرات و محرمات.
«1» بحار الانوار، جلد 21، صفحه 174- اعلام الورى، فصل حوادث غزوه حنين
تفسير اثنا عشرى، ج2، ص: 291