اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ عُرِضُوا عَلي رَبِّکَ صَفًّا لَقَد جِئتُمُونا کَما خَلَقناکُم أَوَّلَ مَرَّةٍ بَل زَعَمتُم أَلَّن نَجعَلَ لَکُم مَوعِداً (48)
جلد 12 - صفحه 364
در معرض پيشگاه پروردگار تو در ميآيند و محشور ميشوند صف در صف و بآنها ميگوييم که هر آينه بيائيد در پيشگاه خداوند متعال همان نحوي که خلق کرديم شما را در اول دفعه بلکه گمان کرديد که ما هرگز براي شما موعد و وعده- گاهي قرار نميدهيم.
وَ عُرِضُوا عَلي رَبِّکَ ملائکه ميآيند و آنها را از قبور خود بيرون ميکشند و ميبرند در صحراي محشر که در حديث از پيغمبر صلّي اللّه عليه و اله داريم فرمود
(يحشر- النّاس من قبورهم يوم القيامة حفاة عرات)
(صفا).
در خبر است صد و بيست صف کشيده ميشود يک طرفش مشرق است و يک طرف مغرب هشتاد صف امت پيغمبرند از اول بعثت تا آخر رجعت و چهل صف امم سالفه هستند.
لَقَد جِئتُمُونا کَما خَلَقناکُم أَوَّلَ مَرَّةٍ موقعي که بدنيا آمديد نه قدرت داشتند نه مال و منال و نه عدّة و عدّة نه خدم و حشم عريان برهنه همين نحو وارد قيامت ميشوند بلي اهل ايمان با لباس وارد ميشوند و اينها هم سه قسم هستند يک قسم که اکثر باشند با کفن و لذا در اخبار دارد کفن خود را سنگين و حلال و پاک کنيد باعث آبروي شما ميشود در قيامت و نيز دارد ما بهترين اموال خود را بر سه مصرف صرف ميکنيم مهر عيال لباس احرام کفن قسم دوم لباس بهشتي ميآورند و آنها را مي پوشانند قسم سيّم شهداء که با لباس شهادت وارد ميشوند و اما غير مؤمن عريان و برهنه حتي سؤال کردند که از يکديگر خجلت نميکشند و حيا نميکنند فرمود لِکُلِّ امرِئٍ مِنهُم يَومَئِذٍ شَأنٌ يُغنِيهِ عبس آيه 37.
بَل زَعَمتُم أَلَّن نَجعَلَ لَکُم مَوعِداً و منکر حشر و نشر شديد و گفتيد إِن هِيَ إِلّا حَياتُنَا الدُّنيا نَمُوتُ وَ نَحيا مؤمنون آيه 37 و گفتيد ما هِيَ إِلّا حَياتُنَا الدُّنيا نَمُوتُ وَ نَحيا وَ ما يُهلِکُنا إِلَّا الدَّهرُ جاثيه آيه 24.
365