تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
إِنَّا مَکَّنَّا لَهُ فِي الْأَرْضِ وَ آتَيْناهُ مِنْ کُلِّ شَيْ‌ءٍ سَبَباً (84)
إِنَّا مَکَّنَّا لَهُ فِي الْأَرْضِ: بدرستى که متمکن ساختيم و قوت و اقتدار داديم مر ذو القرنين را به استيلاى در زمين يا به نبوت و يا به سلطنت. مجاهد گفته: چهار نفر مالک تمام زمين شدند دو مؤمن و دو کافر: اما دو مؤمن سليمان و ذو القرنين، و اما دو کافر بخت النصر و فرعون، و بعضى نمرود را ذکر کرده.
وَ آتَيْناهُ مِنْ کُلِّ شَيْ‌ءٍ سَبَباً: و عطا فرموديم او را از هر چيزى که خلق محتاج بدان بودند سبب و دست آويزى از علم و قدرت. يا داديم او را آنچه سلاطين را
«1» تفسير برهان ج 2 ص 478 به نقل از ابن بابويه.
جلد 8 - صفحه 109
به کار آيد از تسخير شهرها و محاربه با دشمنان. يا داديم او را از هر چيزى که مى‌خواست سببى.
در اختصاص به چندين سند از حضرت باقر و صادق عليهما السلام فرمود:
خداى تعالى مخير گردانيد ذو القرنين را تسخير دو ابر ذلول و صعب، پس اختيار نمود ذلول را ابرى که در آن رعد و برق نباشد. و اگر اختيار مى‌کرد صعب را، نمى‌شد براى او، زيرا خدا آن را ذخيره فرموده براى قائم عجل اللّه فرجه. پس مراد از تمکن در زمين آنست که ابر را مسخر او گردانيده بود، بر آن سوار شده هر جا مى‌خواست مى‌رفت «1».