تفسیر اثنی عشری

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی) أَ وَ لَمَّا أَصابَتْکُمْ مُصِيبَةٌ قَدْ أَصَبْتُمْ مِثْلَيْها قُلْتُمْ أَنَّى هذا قُلْ هُوَ مِنْ عِنْدِ أَنْفُسِکُمْ إِنَّ اللَّهَ عَلى‌ کُلِّ شَيْ‌ءٍ قَدِيرٌ (165) أَ وَ لَمَّا أَصابَتْکُمْ مُصِيبَةٌ: (همزه براى تقرير و تقريع) يعنى مخالفت رسول کرديد هنگامى که رسيد به شما بليتى و نکبتى از هزيمت و قتل و جراحت از دشمنان، قَدْ أَصَبْتُمْ مِثْلَيْها: حال آنکه يافته بوديد از کافران، دو برابر اين بليّت. چه آنها در «احد» هفتاد نفر را کشتند، و شما در «بدر» هفتاد نفر اسير کرديد. (به روايتى: صد و چهل نفر را کشتيد.) با وجود بر اين، قُلْتُمْ أَنَّى هذا: گفتيد از روى جزع و اضطراب: که از کجاست اين، يعنى از چه جهت به ما رسيد، و حال آنکه ما مسلمان بوديم و پيغمبر در ميان ما، و او وعده نصرت داده بود. قُلْ هُوَ مِنْ عِنْدِ أَنْفُسِکُمْ‌: بگو اى پيامبر در جواب ايشان: آنچه را پيش آمد، از جانب شما است، يعنى شآمت نافرمانى در ترک حفظ کمينگاه و روى آوردن به طلب غنيمت بود، زيرا وعده نصرت، مشروط بود به ثبات قدم و متابعت. از حضرت امير المؤمنين عليه السّلام: اين امر به جهت مخالفت پيغمبر بود در روز «بدر»، که فرمود کفار را بکشيد و اسير مکنيد و فديه از آنها نگيريد؛ زيرا حکم الهى در باره قتل باشد شما گفتيد: ما فديه مى‌گيريم تا منتفع و موجب توسعه ما شود. بدين جهت شکست بر شما وارد آمد «1». إِنَّ اللَّهَ عَلى‌ کُلِّ شَيْ‌ءٍ قَدِيرٌ: بدرستى که خداى تعالى بر هر چيزى توانا باشد، پس قادر است بر نصرت شما، لکن به سبب نافرمانى، محروم شديد. «1» مجمع البيان، جلد اوّل، صفحه 533، (با اندکى تفاوت) تفسير اثنا عشرى، ج‌2، ص: 295