تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ تَرَکْنا بَعْضَهُمْ يَوْمَئِذٍ يَمُوجُ فِي بَعْضٍ وَ نُفِخَ فِي الصُّورِ فَجَمَعْناهُمْ جَمْعاً (99)
وَ تَرَکْنا بَعْضَهُمْ يَوْمَئِذٍ: و واگذاريم و منع نکنيم بعضى از يأجوج و مأجوج را در آن روز، يعنى روز خروج که ازدحام نموده. يَمُوجُ فِي بَعْضٍ:
اضطراب مى‌کنند و داخل شوند در بعضى ديگر. يا مراد روز قيامت و ضمير راجع به جن و انس، يعنى آن روز بعضى آدميان و جنيان از روى تحير و اضطراب در بعض ديگر آميخته شوند و مانند موج دريا مضطرب شوند و متموج گردند. و مؤيد اين قول است روايت عياشى از حضرت امير المؤمنين عليه السلام که فرمود: مراد روز قيامت است «2». وَ نُفِخَ فِي الصُّورِ: و دميده شود در صور براى قيامت. فَجَمَعْناهُمْ جَمْعاً: پس جمع فرمائيم همه خلايق را جمع کردنى براى حساب و جزا در عرصه محشر.