تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)
وَ ما أَصابَکُمْ يَوْمَ الْتَقَى الْجَمْعانِ فَبِإِذْنِ اللَّهِ وَ لِيَعْلَمَ الْمُؤْمِنِينَ (166)
ترجمه
و آنچه رسيد شما را روزى که رو برو شدند دو جماعت پس باذن خدا بود و براى آنکه بداند گروندگان را..
تفسير
اگرچه آنچه بمسلمين رسيد در جنگ احد براى سوء اعمال خودشان بود ولى باز بدون اذن خدا نبود بلکه بقضاء و قدر الهى بود نهايت آنکه پيغمبر فرمود اگر اسراى بدر را رها کنيد سال ديگر ميآيند و بهمين عده از شما خواهند گشت آنها قبول کردند و خداوند هم امضا فرمود و فايده ديگرى هم داشت اين شکست و آن اين بود که مؤمنين حقيقى از مؤمنين ظاهرى ممتاز شدند آنهائيکه معتقد بودند در جنگ ثابت قدم بودند بحسب مراتب ايمانشان تا فرد اکمل که امير المؤمنين بود و آنها که منافق بودند تخلف نمودند بحسب مراتب نفاقشان چنانچه بعضى بمجرد تلاقى دو لشگر رو بمدينه نهادند و بعضى بعد از شکست رخنه احد و بعضى بعد از غلبه کفار چنانچه تفصيلش از آيات سابقه معلوم شد و مراد از علم شهود خارجيست چنانچه گذشت.